واجب مىگردد « 17 » ( - - ) حج بذلى ) ؛ ليكن بنابر قول برخى ، اگر هبه نمايند ، قبول آن واجب نيست . « 18 »
در وجوب حج بر زن ، همراه داشتن مَحرَم شرط نيست ، مگر آنكه حج وى به جهت خوف متوقّف بر آن باشد . « 19 »
كسى كه پس از احرام و دخول در حرم ( - - ) حرم ) بميرد ، ذمّهاش از حج برى مىشود . « 20 »
بر كسى كه پس از وجوب حج بر او ، آن را نگزارده ، حج مستقر مىگردد و بر او واجب است آن را به جا آورد ، هرچند شرايط وجوب از بين برود ، و چنانچه در حياتش حج نگزارد ، واجب است پس از مرگش از طرف او حج به جا آورند .
استقرار حج ، بنابر مشهور با در اختيار داشتن زمان لازم براى انجام دادن اختيارى مناسك حج و فراهم بودن شرايط وجوب در آن مدت ، تحقق مىيابد . « 21 » هزينهء حج مستقر از اصل تركه - و نه ثلث آن - برداشته مىشود . « 22 » در اينكه بايد از طرف او حج بلدى به جا آورند يا حج ميقاتى ، اختلاف است ( - - ) حج بلدى ) .
شرايط صحّت : مسلمان بودن ، مؤمن ( دوازده امامى ) بودن ، « 23 » مباشرت در اعمال و در خصوص زن ، اذن شوهر در حج استحبابى ، « 24 » وقوع احرام در ماههاى حج ، شرايط صحّت حجاند . در مراد از ماههاى حج اقوال مختلف است . شوال ، ذيقعده و ذيحجه ؛ شوال ، ذيقعده و دههء نخست ذيحجه ؛ شوال ، ذيقعده و نُه روز نخست ذيحجه ؛ و شوال ، ذيقعده و ذيحجه تا طلوع فجر روز عيد قربان از جملهء اين اقوال است . كسى كه مىخواهد حج تمتّع به جا آورد ، بايد عمرهء آن را در ماههاى حج انجام دهد و به جا آوردن عمرهء تمتع در غير ماههاى حج صحيح نيست ؛ چنان كه احرام عمرهء تمتع و نيز احرام حج پس از دهم ذيحجه صحيح نيست ؛ حتى به قول كسانى كه تمامى ذيحجه را از ماههاى حج مىدانند . « 25 »
حج هرچند بر كافر واجب است ، ليكن از او در حال كفر صحيح نيست . « 26 » بر بطلان عبادات غير مؤمن ( - - ) ايمان ) ادعاى اجماع شده است ؛ « 27 » ليكن در صورتى كه مستبصر شود ، بنابر مشهور
هامش
( 17 ) 261 .
( 18 ) 268 .
( 19 ) 330 - 331 .
( 20 ) 295 .
( 21 ) 298 - 301 .
( 22 ) 314 .
( 23 ) 306 .
( 24 ) 332 .
( 25 ) 18 / 12 - 13 ؛ الحدائق الناضرة 14 / 352 - 354 .
( 26 ) جواهر الكلام 17 / 301 .
( 27 ) 15 / 63