صلات : سجده بر حبوباتِ خوردنى ( - - ) خوردنى ) ، مانند گندم و برنج صحيح نيست . « 2 »
زكات : از ميان حبوبات ، زكات گندم و جو واجب است ؛ و بنابر قول مشهور زكات ديگر حبوبات وزنى يا پيمانهاى ، مانند ذرّت ، عدس ، برنج و ماش در صورتى كه به حدّ نصاب ( - - ) نصاب ) برسند ، مستحب است . « 3 »
تجارت : حبوبات ، مانند گندم و برنج يك جنس تلقى نمىشوند ؛ از اين رو ، معاملهء هر نوع در برابر نوعى ديگر به زياده جايز و صحيح است و ربا ( - - ) ربا ) به شمار نمىرود ، جز گندم و جو كه بنابر قول مشهور در مسئلهء ربا ، يك جنس محسوب مىگردند و معاملهء يكى در برابر ديگرى به زياده جايز نيست . « 4 »
بيع سَلَم ( - - ) بيع سلف ) در حبوبات جايز است ، به شرط آنكه اوصاف كالا ، مانند تازه يا كهنه بودن ، رنگ ، بزرگى و كوچكى ، نوع و محصول كدام شهر بودن ، تعيين گردد . « 5 »
دين و غصب : حبوبات ، مثلىاند ( - - ) مثلى ) ؛ از اين رو ، در موارد ضمان ، مثل آن بر ذمّه ثابت مىشود نه قيمت آن . « 6 »
حدود : از آنجا كه حبوبات بالقوّه خوردنى به شمار مىروند ، در صورتى كه در زمان قحطى ، كسى از روى اضطرار ( - - ) اضطرار ) آنها را بدزدد ، حدّ سرقت بر او جارى نمىگردد . « 7 »
حبوه
حُبْوه : اموالى از تركهء پدر ، ويژهء پسر بزرگتر .
به مستحق حبوه « مَحْبُوّ » گفته مىشود و از آن در باب ارث سخن رفته است .
ثبوت حبوه براى پسر بزرگتر از اختصاصات مذهب شيعه است . « 1 »
حكم : در وجوب يا استحباب حبوه براى پسر بزرگتر اختلاف است . نظر مشهور ، وجوب است ؛ بنابر اين ، بقيّهء
هامش
( 2 ) تحرير الوسيلة 1 / 149 .
( 3 ) كتاب السرائر 1 / 434 ؛ الحدائق الناضرة 12 / 106 ؛ جواهر الكلام 15 / 205 .
( 4 ) جواهر الكلام 23 / 338 و 344 .
( 5 ) الحدائق الناضرة 20 / 8 - 9 .
( 6 ) الروضة البهية 4 / 15 ؛ جواهر الكلام 37 / 85 و 89 .
( 7 ) تحرير الوسيلة 2 / 486 .
1 مستند الشيعة 19 / 201 .