حاجت
حاجت : نياز .
هرچند حاجت در معناى ضرورت نيز به كار رفته ، ليكن اعم از آن است ؛ زيرا ضرورت مرتبهء شديد حاجت است . در اين مقاله به احكام حاجت به معناى اعم اشاره مىشود نه مرادف ضرورت و اضطرار . « 1 » از اين عنوان در بسيارى ابواب فقهى از قبيل طهارت ، صلات ، حج ، امر به معروف و نهى از منكر ، تجارت ، دين و نكاح سخن رفته است .
درخواست حاجت از خداوند : مستحب است انسان حاجتهاى خود را از خداوند بخواهد و آنها را يكايك نام ببرد ؛ هرچند خداوند به همهء آنها آگاه است . « 2 » ذكر صلوات قبل و بعد از طلب حاجت و توسّل به محمّد و آل محمّد صلّى اللَّه عليه و آله هنگام طلب حاجت از آداب دعا است ( - - ) دعا ) .
وضو گرفتن « 3 » و نيز غسل كردن « 4 » جهت طلب حاجت مستحب است . از نمازهاى مستحب ، نماز حاجت است « 5 » ( - - ) نماز حاجت ) .
برآوردن حاجت مؤمن : قضاى حاجت مؤمن و تلاش در برآوردن آن مستحب مؤكّد است « 6 » و بر اعمالى همچون حج مستحب ، اعتكاف ، آزاد كردن بنده و طواف مستحب رجحان دارد . « 7 » قطع طواف - بنابر قول به حرمت قطع آن - براى قضاى حاجت مؤمن جايز است . « 8 »
ديگر احكام : قرض گرفتن جز هنگام نياز « 9 » و نيز دست نياز به سمت نوكيسه بردن مكروه است . « 10 » انداختن تحت الحنك عمامه ( - - ) تحنيك ) براى كسى كه پى حاجتى مىرود مستحب مؤكد است . « 11 »
حاجى
- - ) حج
حاذق
- - ) مهارت
حارس
- - ) نگهبانى
هامش
( 1 ) جواهر الكلام 29 / 88 و 36 / 401 ؛ مستند العروة ( الصلاة ) 2 / 367 .
( 2 ) كشف الغطاء 3 / 496 .
( 3 ) جواهر الكلام 1 / 12 .
( 4 ) 5 / 54 - 55 .
( 5 ) 12 / 176 - 177 .
( 6 ) وسائلالشيعة 16 / 357 .
( 7 ) 369 .
( 8 ) مهذّب الاحكام 14 / 83 .
( 9 ) الحدائق الناضرة 20 / 104 - 105 .
( 10 ) مستند الشيعة 14 / 28 .
( 11 ) جواهر الكلام 8 / 251 .