حائر
حائر : محدودهاى از حرم امام حسين عليه السّلام .
اقوال فقها در تعيين حدود حائر مختلف است :
1 . محدودهاى كه ديوار روضهء شريف و مسجد بر آن احاطه دارد . « 1 »
2 . محدودهء زير گنبد مقدّس .
3 . محدودهء زير گنبد و بناهاى قديمى ( مانند رواق ، قتلگاه وخزانه ) محيط بر آن .
4 . آنچه ديوارهاى صحن بر آن احاطه دارد ؛ شامل صحن از چهار طرف و ساختمانهاى متّصل به قبّهء منور و مسجد پشت سر آن . « 2 »
برخى گفتهاند : قدر متيقّن از حائر گرداگرد قبر شريف به مساحت 25 ذراع است . « 3 » برخى ديگر حائر را محدودهاى دانستهاند كه امروزه نزد عرف - در مقابل رواق و صحن - به آن حرم گفته مىشود و قدر متيقّن آن ، محدودهاى است كه ديوار روضهء شريف بر آن احاطه دارد . مسجد پشت سر مقدّس نيز داخل اين محدوده است . « 4 » از اين عنوان در باب صلات سخن گفتهاند .
حكم : بنابر مشهور ، حائر حسينى از جمله چهار مكانى است كه مسافر مخيّر است نمازهاى چهار ركعتى را در آنها تمام يا قصر بخواند ؛ « 5 » هرچند تمام خواندن افضل است . « 6 » برخى ، حكم تخيير را در تمام شهر كربلا ثابت دانستهاند . « 7 » برخى ديگر حكم ياد شده را در حرم جارى دانسته و دربارهء حرم چهار احتمال ذكر كردهاند : شهر كربلا ؛ محدودهء صحن ؛ محدودهء رواق و آنچه كه حرم شريف را در بر مىگيرد ؛ و محدودهاى كه امروزه حرم ناميده مىشود ، و قدر متيقّن از لفظ حرم را همين احتمال دانستهاند . در نتيجه حكم را تنها در همين محدوده ثابت دانسته و خارج حرم - به مفهوم امروزى - حتّى رواق را مشمول آن ندانستهاند . « 8 »
هامش
( 1 ) كتاب السرائر 1 / 342 .
( 2 ) بحار الانوار 89 / 89 - 90 و 101 / 117 ؛ الانوار الحيريّة / 89 - 91 ؛ الحدائق الناضرة 11 / 465 .
( 3 ) كشف الغطاء 3 / 347 .
( 4 ) صلاة المسافر ( سيد ابوالحسن اصفهانى ) / 203 - 204 .
( 5 ) الحدائق الناضرة 11 / 462 - 463 .
( 6 ) جواهر الكلام 14 / 329 .
( 7 ) العروة الوثقى 3 / 516 - 517 .
( 8 ) مستند العروة ( الصلاة ) 8 / 418 - 420 .