و يا در مشاهد مشرّفه و غير آن از مكانهاى مقدّس .
تغليظ قسم به يكى از امور ياد شده نسبت به كافر ، به قول ، زمان يا مكانى انجام مىگيرد كه نزد او محترم و مقدّس است ، مانند قسم دادن مسيحى در كليسا در روز يكشنبه و يهودى در معبدش ، روز شنبه به الفاظ و اسامى مقدّس نزد ايشان . « 2 »
بر حاكم ، تغليظ در قسم دادن نسبت به تمامى حقوق هرچند اندك - بجز حقوق مالى كمتر از يك چهارم دينار - مستحب است . « 3 »
اگر طرف دعوا از پذيرفتن تغليظ در قسم خوددارى ورزد بر آن اجبار نمىشود .
با خوددارى وى ، نكول ( - - ) نكول ) نيز تحقّق نمىيابد . « 4 »
2 . تغليظ فعلى ( تشديد مجازات ) : از موارد تشديد مجازات ، ارتكاب زنا ( - - ) زنا ) با مرده است ؛ بدين معنا كه حاكم ، زناكار را بيش از حدّ مقرّر به مقدار صلاحديد ، كيفر مىكند . همچنين اگر كسى اين عمل را در مكانى شريف مانند مسجد و مشاهد مشرّفه يا زمانى شريف همچون ماه رمضان مرتكب گردد . « 5 » برخى در ارتكاب لواط ( - - ) لواط ) با مرده نيز تشديد مجازات را ثابت دانستهاند . « 6 »
كسى كه در ماه حرام ( - - ) ماههاى حرام ) ديگرى را كشته مشمول تغليظ مجازات است و در صورت درخواست ولىّ مقتول ، علاوه بر ديهء كامل ملزم به پرداخت يك سوم ديه مىشود . در اينكه حكم ياد شده در حرم مكّه و حرم امامان معصوم عليهم السّلام نيز جارى است يا نه ، اختلاف است . در ثبوت تغليظ بين كشتن مسلمان و غير مسلمان فرقى نيست . چنانكه تغليظ تنها در مورد قتل است و در غير قتل جارى نمىشود .
در فرض اجتماع دو سبب از اسباب تغليظ - مانند كشتن در مكّه در ماه حرام - آيا مقدار اضافى ديه ( يك سوم ) تعدّد مىيابد يا نه ، اختلاف است . « 7 »
هامش
( 2 ) . جواهر الكلام 34 / 61 - 62 و 40 / 230 - 233
( 3 ) . 40 / 233
( 4 ) . 234
( 5 ) . 41 / 644 - 645
( 6 ) . 647
( 7 ) . 43 / 26 - 30 .