تعدّد زوجات
تعدّد زوجات : چند همسر گزينى .
تعدّد زوجات عبارت است از اينكه مردى زنان متعدّدى را به همسرى برگزيند .
در قرآن كريم آمده است : « از زنان پاك و مورد پسند خود ، دو و ( يا ) سه و ( يا ) چهار تن را به همسرى درآوريد و اگر مىترسيد عدالت را ( دربارهء همسران متعدّد ) رعايت نكنيد ، تنها يك همسر بگيريد يا از زنانى كه مالك آنهاييد ( كنيز ) استفاده كنيد . » « 1 » از اين عنوان در باب نكاح سخن رفته است .
حكم تكليفى : تعدّد زوجات به نصّ قرآن كريم ، مشروع و براى مرد جايز است .
حدّ تعدّد : از اختصاصات رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله ، جواز ازدواج با بيش از چهار زن به عقد دائم است ( - - ) اختصاصات النّبى ) . مرد آزاد مىتواند همزمان به عقد دائم چهار زن آزاد ، يا دو زن آزاد و دو كنيز و يا سه زن آزاد و يك كنيز اختيار كند و براى مرد غير آزاد ( برده ) اختيار چهار كنيز يا دو زن آزاد و يا يك زن آزاد و دو كنيز در يك زمان ، جايز است . « 2 »
در ازدواج موقّت ، بنابر مشهور حدّى براى گزينش همسر وجود ندارد و مرد مىتواند به عقد موقّت هر تعداد از زنان را به همسرى خويش درآورد . « 3 »
احكام : مردى كه چهار همسر دائم دارد اگر يكى از آنان را طلاق رجعى ( - - ) طلاق رجعى ) دهد ، پيش از سپرى شدن عدّهء آن زن ( - - ) عدّه ) نمىتواند با زنى ديگر ازدواج كند و در فرض ازدواج ، عقد باطل است و اگر طلاق ، بائن ( - - ) طلاق بائن ) باشد ، مرد مىتواند پس از طلاق با زنى ديگر ازدواج كند ؛ هرچند اين كار قبل از تمام شدن عدّه مكروه است . « 4 »
در موارد عدم نياز به عدّه - مانند طلاق غير مدخولبها ( طلاق قبل از آميزش ) ، يائسه بودن زن و انقطاع علقهء زوجيت بدون طلاق ، مانند آنكه زن بميرد يا عقد ازدواج به سبب فسخ يا انفساخ باطل گردد - كراهت نيز منتفى است . « 5 »
هامش
( 1 ) . نساء / 3
( 2 ) . جواهر الكلام 30 / 2 - 6
( 3 ) . 8
( 4 ) . 9
( 5 ) . تحرير الوسيلة 2 / 284 ؛ مهذب الاحكام 24 / 89 - 90