است ، بايد شير موجود در پستان حيوان هنگام معامله را - در صورت وجود آن هنگام ردّ - همراه با حيوان برگرداند . « 6 » برخى قدما گفتهاند : خريدار مىتواند عوض شير ، يك صاع ( حدود سه كيلو ) خرما يا گندم و در صورت عدم امكان ، قيمت آن را به صاحب حيوان بدهد ، هرچند شير موجود باشد و فروشنده بر قبول شير اجبار نمىشود . « 7 »
اگر شير موجود در حال عقد تلف شود ، بنابر مشهور ميان متأخّران ، خريدار بايد مثل ، و در صورت تعذر ، قيمت آن را به فروشنده بپردازد . « 8 » در اينكه شير فراهم آمده در پستان پس از عقد ، حكم شير موجود در حال عقد را دارد يا آنكه از آن خريدار است ، اختلاف مىباشد . « 9 »
موضوع تصريه : موضوع احكام تصريه گوسفند است و بنابر مشهور گاو و شتر نيز ملحق به گوسفند مىباشند . « 10 » قول به ثبوت احكام تصريه براى انسان ( كنيز ) و انواع حيوان ، از ابن جنيد نقل شده است . « 11 »
البتّه تصريه اگر در كنيز داراى شير يا حيوان شيردهى كه معامله به علّت شيرده بودن آن انجام گرفته ، تحقّق يابد ، براى خريدار ، به سبب تدليس ، خيار ثابت مىشود ؛ هرچند احكام تصريه ( عدم سقوط خيار با تصرّف جهت آزمايش و نيز سه روز آزمايش كردن براى ثبوت خيار ) جارى نمىگردد . « 12 »
تصفيه
تصفيه : پالايش كردن .
از آن به مناسبت در بابهاى زكات ، خمس ، تجارت و نيز در بخش مسائل مستحدثه سخن رفته است .
تصفيه و تزكيهء نفس به زدودن رذائل اخلاقى از آن و آراستن آن به فضائل اخلاقى ، امرى مطلوب و محبوب شارع مقدّس است « 1 » ( - - ) تزكيه ) .
هامش
( 6 ) . 264
( 7 ) . المهذب 1 / 391 - 392 ؛ غنية النزوع / 223 ؛ الجامع للشرائع / 267
( 8 ) . جواهر الكلام 23 / 265
( 9 ) . 266
( 10 ) . 273
( 11 ) . مختلف الشيعة 5 / 177
( 12 ) . جواهر الكلام 23 / 272 - 274 .
( 1 ) . فقه الصادق 14 / 305