مردى كه زنش را سه طلاقه كرده جز بعد از ازدواج زن با محلّل ( - - ) تحليل ) و گرفتن طلاق از وى ، نمىتواند به صراحت از او خواستگارى كند ؛ هرچند براى ديگران پس از سپرى شدن ايّام عدّه ، تصريح جايز است .
هرجا تعريض به ازدواج حرام باشد تصريح به آن نيز حرام خواهد بود « 1 » ( - - ) تعريض ) .
تصريه
تصريه : ندوشيدن حيوان به انگيزهء پر شير نشان دادن پستان آن .
تصريه عبارت است از اينكه صاحب حيوان شيرده ، آن را چند روزى ندوشد تا پستانش پر از شير گردد ، سپس آن را براى فروش عرضه و به مشترى بىاطّلاع از واقعيت چنين وانمود كند كه حيوان ، بسيار شيرده است و در نتيجه آن را گرانتر از قيمت واقعى خود بفروشد . « 1 » به چنين حيوانى « مصرّاة » گويند . از اين عنوان در باب تجارت سخن رفته است .
حكم : عمل تصريه از بعد تكليفى مصداق تدليس ( - - ) تدليس ) و حرام و از بعد وضعى ، موجب ثبوت خيار ( - - ) خيار ) است ؛ ازاينرو خريدار در صورت جهل به آن ، مىتواند معامله را فسخ كند . « 2 » با دوشيدن شير حيوان جهت آزمايش ، حقّ خيار ساقط نمىشود . « 3 »
اگر تصريه قبل از سه روز مشخّص شود ، حقّ خيار تا سه روز باقى است ؛ ولى اگر پس از گذشت سه روز معلوم شود در فورى بودن اعمال حقّ خيار يا جواز تأخير آن به مقدارى كه به فروشنده زيان نرسد اختلاف است و نيز در اينكه خيار تصريه همان خيار حيوان است يا خيارى مستقل ، اختلاف مىباشد . « 4 »
اثبات تصريه : تصريه با اعتراف صاحب حيوان يا قيام بيّنه ( - - ) بيّنه ) بر آن و نيز با آزمايش ثابت مىگردد . در آزمايش ، شير حيوان سه روز دوشيده مىشود ، چنانچه شير دوشيده شده در هر روز ، كمتر از مقدار آن هنگام معامله باشد ، تصريه ثابت مىگردد . « 5 »
احكام ردّ : خريدارى كه تصميم به برگرداندن حيوان و فسخ معامله گرفته
هامش
( 1 ) . الروضة البهية 5 / 239 - 240 ؛ الحدائق الناضرة 24 / 90 - 91 ؛ جواهر الكلام 30 / 119 - 123 .
1 . مجمع البحرين / واژهء « صرى » ؛ جواهر الكلام 23 / 262 - 263
2 . جواهر الكلام 23 / 262 - 264
3 . 271
4 . 270 - 272
5 . 267