ازاينرو ، برده را به جهت اداى نذر آزاد مىكند و كفّاره را از ساير خصال آن - دو ماه روزه يا اطعام شصت فقير - مىپردازد .
3 . يكى از دو حكم ، بدل داشته و ديگرى بدل نداشته باشد ، مانند كسى كه براى نماز بايد وضو بگيرد يا غسل كند .
از سوى ديگر لباس او نيز نجس است .
درحالىكه آبى كه در اختيار دارد تنها كفاف يكى از آن دو - وضو يا غسل و شستن لباس - را مىدهد . در اين صورت شستن لباس كه بدل ندارد مقدّم بر غسل يا وضو است كه تيمّم بدل از آن دو است . « 1 »
قانون كلّى در تقديم يكى از دو حكم متزاحم بر ديگرى ، اولويّت داشتن آن - به لحاظ حفظ و تقديم - نزد شارع است .
اولويّت نيز يا از ادلّه فهميده مىشود يا از مناسبت حكم و موضوع و يا از راه شناخت ملاكهاى احكام كه شارع بيان كرده است ، مانند موارد تزاحم بين حقّ النّاس و حقّ اللّه ؛ بين واجب ركنى و غير ركنى در عبادت همچون ركوع و قرائت و نيز بين ايجاد آشتى ميان مؤمنان با دروغ گفتن و راستگويى منجرّ به بروز فتنه و فساد كه در هر سه مورد ، اوّلى بر دومى مقدّم مىشود . « 2 »
تزريق
تزريق : وارد كردن مايعى مانند دارو به بدن با سوزن مخصوص .
تزريق از عناوين جديد است كه از آن در بخش مسائل مستحدثه و نيز به مناسبت در بابهاى طهارت ، صوم ، حج ، تجارت و حدود سخن گفته شده است .
طهارت : سوزن تزريقى و مانند آن ، كه در داخل بدن با نجس مانند خون ملاقات كرده است ، در صورتى كه پس از بيرون آوردن ، آغشته به خون نباشد ، پاك است . « 1 » البتّه برخى در صورت علم به تماس ، احتياط را در اجتناب از آن دانستهاند هرچند خونى در آن ديده نشود . « 2 »
صوم : تزريق آمپول بىحسكننده به روزهدار ، به تصريح بسيارى از معاصران موجب بطلان روزه نمىشود ؛ ولى در اينكه تزريق آمپول يا سرم غذايى يا دارويى روزه را باطل مىكند يا نه ، اختلاف است .
هامش
( 1 ) . الاصول العامة / 364 - 367 ؛ اصول الفقه 2 / 191 - 192
( 2 ) . اصول الفقه 2 / 193 .
1 . المسائل المنتخبة ( سيستانى ) / 91 ؛ المسائل المنتخبة ( روحانى ) / 81
2 . العروة الوثقى 1 / 56