است . « 3 » بنابر قول به وجوب تثليث اگر بخشى را براى خود جدا نكند ضامن نيست هرچند گناه كرده است . همچنين - بنابر تصريح برخى - چنانچه قسمتى را براى هديه جدا نكند و در نتيجه تمامى قربانى را به فقرا بدهد ، ضامن نيست . برخى در اين صورت احتمال ضمان دادهاند .
ليكن اگر سهم فقرا را جدا نكند برخى تصريح به ضمان كردهاند . « 4 »
اختلاف در وجوب يا استحباب تثليث در صورتى است كه قربانى به سبب كفّاره يا نذر و مانند آن واجب نشده باشد و گرنه - بنابر مشهور - تثليث آن جايز نيست و همهء قربانى بايد به فقرا داده شود . « 5 »
2 . تثليث در الوهيّت : تثليث مورد اعتقاد مسيحيان ( اب ، ابن و روح القدس ) شرك و كفر است ؛ زيرا مىگويند خداوند در عين وحدت و يگانگى ، سه است و ذات يكتا را سه بخش كردهاند . « 6 »
3 . تثليث در اشياء : از ديرباز اختلافى ميان اخباريان ( - - ) اخبارى ) و اصوليان در حكم شبههء عمدى وجود دارد . اخباريان به استناد روايات متعدّدى كه اشياء را به سه دسته : حلال ، حرام و مشتبه ، تقسيم مىكند ، در دستهء سوم كه چيزى بين حلال و حرام ، مشتبه است ( شبههء تحريمى ) احتياط را واجب دانستهاند ؛ بر خلاف مشهور اصوليان كه در اين صورت احتياط را واجب ندانسته و اصل برائت ( - - ) اصل برائت ) جارى كردهاند « 7 » ( - - ) اخبار تثليث ) .
تثليث قسم دوم نمونههايى از اين نوع تثليث عبارت است از : وجوب تثليث در غسل ميّت « 8 » ( - - ) غسل ميّت ) ، استحباب تثليث در شستن اعضاى بدن در غسل « 9 » و نيز استحباب تثليث مضمضه ( - - ) مضمضه ) ، استنشاق « 10 » ( - - ) استنشاق ) و ذكر ركوع و سجود . « 11 »
تثويب
تثويب : گفتن « الصلاة خير من النّوم » در اذان .
تثويب بنابر مشهور ميان فقها و لغويان عبارت است از گفتن جملهء يادشده در
هامش
( 3 ) . 160 - 161
( 4 ) . 162
( 5 ) . 211 - 215
( 6 ) . روض الجنان 1 / 437 ؛ كشف الغطاء 4 / 324
( 7 ) . الحدائق الناضرة 1 / 44 ؛ فرائد الاصول 2 / 20 و 82 ؛ مصباح الاصول 2 / 299
( 8 ) . الحبل المتين / 60
( 9 ) . روض الجنان 1 / 162
( 10 ) . جواهر الكلام 2 / 336 - 337
( 11 ) . 10 / 109 و 177 .