ليكن در اينكه سفر مطلقا موجب بطلان روزه است يا تنها در صورتى كه از شب اراده و عزم بر سفر در روز را داشته باشد - كه از آن به تبييت نيّت سفر تعبير مىشود - و يا بطلان محدود است به صورتى كه پيش از ظهر مسافرت كند ، اختلاف است . « 2 »
تتابع
تتابع : پياپى انجام دادن عمل .
از تتابع در افعال وضو ، غسل و نماز غالبا به موالات تعبير مىشود ؛ ليكن تفاوت آن دو در اين است كه موالات ، تتابع در اجزاى يك عمل است ولى تتابع اعم از آن است و شامل تتابع در اعمال متعدّد و مستقل از هم نيز مىشود ( - - ) موالات ) .
جايگاه فقهى عنوان يادشده عمدتا باب صوم و كفّارات است .
از شرايط صحّت دو ماه روزهء كفّاره كه جهت ارتكاب برخى اعمال - همچون افطار عمدى روزهء ماه رمضان ( - - ) روزه ) ، ظهار ( - - ) ظهار ) و قتل خطا ( - - ) قتل خطا ) - بر مكلّف واجب مىشود ، تتابع است ؛ بدين معنا كه لازم است يك ماه كامل و يك روز از ماه دوم را پياپى روزه بگيرد و هيچ روزى را بين آنها - بدون عذر شرعى مانند بيمارى ، حيض ، نفاس و سفر اضطرارى - افطار نكند . « 1 »
در اينكه تتابع در همهء روزههاى كفّاره - مانند سه روز روزه در صورت عجز از انجام دادن خصال كفّارهء يمين ( - - ) قسم ) و هيجده روز روزه در صورت عجز از پرداخت كفّارهء شكار شترمرغ ( - - ) شترمرغ ) در حال احرام - شرط است يا تنها در فرض يادشده ( دو ماه روزه ) ، اختلاف مىباشد . مشهور ، قول اوّل است . « 2 »
در موارد اشتراط تتابع چنانچه به سبب عذرى مانند بيمارى و حيض افطار كند ، تتابع به هم نمىخورد و بعد از رفع عذر ، روزه را ادامه مىدهد . « 3 » اگر بدون عذر افطار كند بايد تمام روزهها را از ابتدا بگيرد . « 4 »
در اينكه در موارد وجوب تتابع ، افطار عمدى و بر هم زدن تتابع ، گناه به شمار مىرود يا نه ، اختلاف است . اكثر قائل به قول دوماند . « 5 »
هامش
( 2 ) . جواهر الكلام 17 / 134 - 135 .
1 . جواهر الكلام 17 / 71 - 79 و 33 / 254 - 255
2 . مستمسك العروة 8 / 518 - 522 ؛ مستند العروة ( الصوم ) 2 / 248 - 250
3 . جواهر الكلام 17 / 71
4 . 77 - 79
5 . 33 / 256