بينى
بينى : عضو داراى حسّ بويايى .
از آن در بابهاى طهارت ، صلات ، قصاص و ديات سخن رفته است .
طهارت : مشهور ميان فقها در تيمّم وجوب مسح پيشانى تا بالاى بينى است « 1 » ( - - ) تيمّم ) . داخل كردن آب در بينى جهت استنشاق براى وضو مستحب است « 2 » ( - - ) استنشاق ) . در وجوب يا استحباب ماليدن كافور بر بينى ميّت اختلاف است « 3 » ( - - ) حنوط ) . ملاقات چيز پاك با نجس در درون بينى كه باطن بدن ( - - ) باطن ) به شمار مىرود موجب نجاست نمىشود . « 4 »
صلات : مستحب است هنگام سجده ، بينى بر خاك يا چيزى كه سجده بر آن صحيح است گذاشته شود . « 5 »
قصاص : قصاص در بينى به تصريح قرآن كريم ثابت است . « 6 » بنابراين اگر كسى بينى ديگرى را - هرچند معيوب باشد - ببرد بينى او بريده مىشود ؛ هرچند سالم باشد ؛ ليكن اگر بينى آسيب ديده شل و بينى آسيبرسان سالم باشد بنابر تصريح بسيارى قصاص نمىشود بلكه جانى بايد ديه ( - - ) ديه ) يا ارش ( - - ) ارش ) آن را بپردازد . « 7 »
اگر قسمتى از بينى بريده شود همان مقدار نسبت به كلّ بينى ، محاسبه و از بينى جانى قطع مىشود . در نتيجه اگر نصف يا يك سوم بينى بريده شده باشد ، از بينى جانى نيز همان مقدار بريده مىشود ؛ هرچند بينى جانى كوچكتر از بينى فرد آسيبديده ( مجنىّ عليه ) باشد . « 8 »
در اينكه بريدن نرمى بينى با استخوان بالاى آن موجب قصاص همهء بينى مىشود يا تنها در نرمى بينى قصاص و در استخوان آن ، حكومت ( - - ) ارش ) ثابت مىشود اختلاف است . اگر همراه با نرمى بينى قسمتى از استخوان بالاى آن نيز قطع شود در اينكه در نرمى بينى قصاص و در استخوان ، حكومت ثابت است يا قصاص در مجموع ثابت مىشود و يا در تعيين قصاص به خبره رجوع و در صورت شك ، حكومت ثابت مىشود ، اختلاف است . « 9 »
ديات : براى بينى به اعتبار مقدار آسيبديدگى آن ديههاى مختلفى مقرّر شده است .
هامش
( 1 ) . جواهر الكلام 5 / 196 - 198 ؛ الحدائق الناضرة 4 / 342
( 2 ) . جواهر الكلام 2 / 335
( 3 ) . 4 / 176 - 180
( 4 ) . العروة الوثقى ( و حواشى ) ( ج ) 1 / 175 ؛ مستمسك العروة 1 / 284 - 286 و 488
( 5 ) . جواهر الكلام 10 / 174 ؛ توضيح المسائل مراجع 1 / 613 م 1091
( 6 ) . مائدة / 45
( 7 ) . جواهر الكلام 42 / 382 ؛ تحرير الوسيلة 2 / 540 ، 546 ؛ مهذب الاحكام 29 / 26
( 8 ) . جواهر الكلام 42 / 383 - 384
( 9 ) . 383 ؛ تحرير الوسيلة 2 / 546 ؛ مهذب الاحكام 29 / 26