1 . هنگام معامله براى تحويل كالا و بهاى آن مدّت ذكر نشود . 2 . شرط فوريت تحويل كالا و بهاى آن بشود . « 1 »
از شرايط صحّت خريد و فروش طلا و نقره در برابر يكديگر ، نقد بودن معامله است « 2 » ( - - ) صرف ) . اگر كالا و بهاى آن همجنس باشند - مانند گندم در برابر گندم - معامله تنها بهگونهء نقد ، بدون فزونى يكى بر ديگرى در وزن يا كيل ، صحيح است « 3 » ( - - ) ربا ) .
بيع و سلف
بيع و سلف : فروش دو كالا در يك عقد ؛ يكى به نقد و ديگرى به سلف .
از آن به مناسبت در باب تجارت و نيز دين سخن رفته است .
عنوان ياد شده از حديث نبوى - معروف به حديث مناهى - برگرفته شده كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله از بيع و سلف نهى كرده است « 1 » و از آنجا كه مفهوم سلف علاوه بر معناى معروف ( پيش فروش ) گاهى در معناى قرض نيز - چنانكه در لغت حجاز آمده - استعمال مىشود ، در كلمات فقها براى كلام ياد شده سه تفسير ذكر شده است :
1 . فروشنده در يك عقد ، دو كالا بفروشد ؛ يكى به نقد و ديگرى به سلف ( - - ) بيع سلف ) ، مانند آنكه بگويد : اين كتاب و ده كيسه گندم با اين اوصاف را - كه تا شش ماه ديگر تحويل خواهم داد - به ده هزار تومان به تو فروختم .
2 . فروشنده كالايى را در يك عقد به دو بها بفروشد ؛ نقد به يك بها و سلف به بهايى ديگر ، مانند آنكه بگويد : اين كيسه برنج با اوصاف مشخّص را نقد به هزار تومان و سلف به پانصد تومان به تو فروختم .
3 . بايع ، كالا را به شرط قرض بفروشد ، مانند آنكه بگويد : فلان كالا را با اوصاف معيّن به تو فروختم به شرط آنكه فلان مبلغ به من قرض بدهى .
بيع و سلف در معناى نخست ، صحيح و از مصاديق حديث مناهى به شمار نمىرود ، هرچند برخى در جواز آن تأمّل
هامش
( 1 ) . جواهر الكلام 23 / 98
( 2 ) . 24 / 4 - 7
( 3 ) . 23 / 340 .
1 . وسائل الشيعة 17 / 357 و 18 / 47