بنابر مشهور زمان تعلّق زكات به خرما وقتى است كه خرما از مرحلهء غوره و سبز رنگى بگذرد و قرمز يا زرد شود كه از آن به « تمر » يا مرحلهء « بدوّ صلاح » تعبير مىشود . « 1 »
بلح و تمر دو جنس به شمار مىروند ؛ ازاينرو فروش يكى در ازاى ديگرى به زياده جايز است و ربا ( - - ) ربا ) محسوب نمىشود . « 2 »
بلد
بلد : آبادى .
بلد كه جمع آن بلدان مىباشد به معناى شهر آمده است ؛ ليكن مراد از آن در كلمات فقها محلّ سكنى و زندگى انسانها - اعم از شهر و روستا - است . از اين عنوان در بيشتر ابواب فقهى همچون طهارت ، صلات ، زكات ، خمس ، صوم ، حج ، جهاد ، تجارت ، ضمان ، وكالت ، نكاح ، اطعمه و اشربه ، غصب و قضاء به مناسبت سخن رفته است .
طهارت : جابهجا كردن ميّت از بلدى به بلد ديگر جز به مشاهد مشرّفه ( - - ) مشاهد مشرّفه ) مكروه ، و به مشاهد مشرّفه مستحب است . « 1 »
صلات : اعتماد به قبلهء بلاد مسلمانان در صورت عدم علم به انحراف آن جايز است « 2 » ( - - ) دار الإسلام ) . نماز آيات ( - - ) نماز آيات ) بر اهالى بلدى واجب مىشود كه سبب آن در همان بلد رخ داده است . « 3 »
مبدأ مسافت شرعى در بلاد داراى ديوار ، ديوار آنها و در بلاد فاقد ديوار آخرين خانههاى بلد است . در بلاد كبيره ( - - ) بلاد كبيره ) اختلاف است كه ملاك آخرين خانههاى بلد است يا آخرين خانههاى محلهاى كه شخص در آن زندگى مىكند . « 4 »
زكات و خمس : انتقال زكات يا خمس به بلدى ديگر در صورت عدم وجود مستحق در بلد مبدأ جايز است و با وجود مستحق ، اختلافى است . « 5 »
در صورت تلف شدن عين مال متعلّق زكات ، قيمت آن به عنوان زكات بايد پرداخت گردد ؛ ليكن در اينكه مبنا قيمت
هامش
( 1 ) . جواهر الكلام 15 / 213 - 214
( 2 ) . المبسوط 2 / 89 .
1 . جواهر الكلام 4 / 343
2 . 7 / 394
3 . العروة الوثقى 1 / 731
4 . 2 / 116 ؛ جواهر الكلام 14 / 203
5 . جواهر الكلام 15 / 430 و 16 / 114