آنها مخيّر است نمازهاى چهار ركعتى را قصر ( - - ) قصر ) يا تمام ( - - ) اتمام ) بخواند ؛ هر چند نسبت به گسترهء تخيير در اماكن ياد شده اختلاف وجود دارد .
قدر مسلّم از آن ، مسجد الحرام ، مسجد النّبى صلّى اللّه عليه و آله ، مسجد كوفه و حائر ( - - ) حائر ) امام حسين عليه السّلام است . « 1 » البته قول به جواز تخيير در شهر مكّه و مدينه ، به مشهور نسبت داده شده است . « 2 » از اين عنوان در باب صلات بحث شده است .
قول مشهور ميان فقها ، تخيير نمازهاى چهار ركعتى بين قصر و اتمام در اماكن يادشده است ؛ هر چند اتمام افضل مىباشد . « 3 » حكم تخيير اختصاص به نماز دارد و شامل روزه نمىشود . « 4 » تخيير در مكانهاى مذكور ، استمرارى است . بنابراين ، نمازى را كه به نيّت قصر شروع كرده ، مىتواند چهار ركعتى تمام كند و بالعكس يا مثلا نماز ظهر را قصر و نماز عصر را تمام بخواند . « 5 »
در سقوط نافلههاى ظهر و عصر از مسافر در مكانهاى ياد شده اختلاف است . « 6 »
هرگاه در يكى از مكانهاى مزبور نماز ، قضا ( - - ) قضا ) شود ، در اين كه شخص در قضاى آن همچون ادا ( - - ) اداء ) مخيّر بين قصر و اتمام است يا قصر متعيّن مىباشد و يا در صورت بجا آوردن قضاى آن در يكى از اين مكانها بين قصر و اتمام اختيار دارد ، اختلاف مىباشد . « 7 »
اماكن عمومى
اماكن عمومى : مكانهاى متعلّق به عموم .
اماكن عمومى ، مكانهايىاند كه ملك شخص يا اشخاص معيّنى نيست و همگان در استفادهء از آنها مساوىاند « 1 » مانند جنگلها و جادهها . از آن در بابهاى احياء موات ، لقطه و غصب سخن رفته است .
هامش
( 1 ) العروة الوثقى 2 / 164 .
( 2 ) مفتاح الكرامة 6 / 1771 - 1774 .
( 3 ) جواهر الكلام 14 / 329 .
( 4 ) العروة الوثقى 2 / 165 .
( 5 ) مستند العروة ( الصلاة ) 8 / 426 و العروة الوثقى 2 / 165 .
( 6 ) جواهر الكلام 14 / 342 ؛ الحدائق الناضرة 11 / 467 - 469 ؛ مهذّب الاحكام 5 / 24 و فقه الصادق 4 / 21 - 22 .
( 7 ) جواهر الكلام 13 / 114 - 115 ؛ العروة الوثقى 1 / 734 - 735 و مستمسك العروة 7 / 66 - 67 .
1 مهذّب الاحكام 23 / 255 .