اقامت مسافر : ماندن مسافر به قصد ده روز يا بيشتر ، و يا با علم به ماندن اين مقدار در مكانى موجب قطع سفر او است ؛ بدين معنا كه احكام مقيم در وطن را پيدا مىكند . « 1 » مسافرى كه سى روز بدون قصد اقامت در محلى بماند ، بعد از سى روز بايد نماز را كامل بخواند . « 2 »
مراد از ده روز ، ده روز تمام با شبهاى ميان آنها است و شبهاى اول و آخر جزء آن به شمار نمىرود ؛ از اين رو ، ماندن ده روز و نه شب براى كسى كه از آغاز روز - يعنى زمان طلوع فجر صادق يا طلوع خورشيد بنا بر اختلاف نظر در آغاز روز - قصد اقامت ده روز نمايد ، كافى است . « 3 » در كافى بودن تلفيق قسمتى از روز با قسمتى از روز ديگر ، اختلاف است ، قول به كفايت ، به مشهور نسبت داده شده است . بنابراين قول ، پايان ده روز براى مسافرى كه هنگام ظهر قصد اقامت نموده ، ظهر روز يازدهم است . « 4 »
براى اين كه اقامت ده روز قاطع سفر باشد ، يكى بودن محل اقامت ، در اين ده روز شرط است . از اين رو ، سفر در صورت تعدّد محل اقامت ، قطع نمى شود . « 5 » در شرط بودن وحدت محلّه در شهرهاى بسيار بزرگ مانند تهران اختلاف است ؛ به اين معنا كه در شهرهاى بزرگ قصد اقامت بايد در محلاهّى از محلّههاى آن باشد يا همچون شهرهاى كوچك ، معيار ، وحدت شهر بدون دخالت داشتن كوچكى و بزرگى آن است و قصد اقامت در خود شهر كفايت مىكند « 6 » ( - - ) بلاد كبيره ) .
رفتن از محل اقامت به مزارع و باغستانهايى كه از حدود آن محل به حساب مىآيد ، اگر به اندازهاى باشد كه عرف آن را با صدق اقامت در يك مكان منافى نداند ، جايز است . خروج بيش از چهار فرسخ از محل اقامت ، موجب به هم خوردن قصد اقامت مىشود ، امّا خروج كمتر از اين مسافت ، محل اختلاف است ؛ منشأ آن در شرط بودن وحدت مكان اقامت نهفته است ؛ بدين معنا كه خروج چه مقدار از مسافت ، وحدت مكان را مخدوش مىكند . « 7 »
هامش
( 1 ) جواهر الكلام 14 / 303 .
( 2 ) العروة الوثقى 2 / 157 .
( 3 ) جواهر الكلام 14 / 311 و العروة الوثقى 2 / 144 .
( 4 ) جواهر الكلام 14 / 312 - 313 و مهذّب الاحكام 9 / 245 .
( 5 ) جواهر الكلام 14 / 304 و مستمسك العروة 8 / 117 .
( 6 ) جواهر الكلام 14 / 307 و العروة الوثقى 2 / 144 .
( 7 ) جواهر الكلام 14 / 304 - 305 ؛ العروة الوثقى 2 / 145 و مستمسك العروة 8 / 118 - 119 .