استهزاء
استهزاء : مسخره كردن .
از آن در بابهاى طهارت ، صلات ، تجارت و حدود به مناسبت سخن رفته است .
بر استهزاء به خداوند ، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله ، مقام رسالت ، امامان عليهم السّلام ، دين و مؤمن ، احكامى مترتّب است .
استهزاى مسلمان به خداوند ، رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و مقام رسالت ، موجب ارتداد ( - - ) ارتداد ) مىشود . « 1 »
استهزاء به أئمّه عليهم السّلام اگر به استهزاى به خداوند يا پيامبر و يا رسالت برگردد ، حكم پيشين را دارد . استهزاى توأم با دشنام به آن بزرگواران موجب ثبوت حدّ قتل است « 2 » و از آن جهت كه مستلزم نصب ( - - ) ناصبى ) است ، موجب كفر مىشود ، « 3 » ليكن در اين كه صرف استهزاء موجب ارتداد و كفر مىشود يا نه ، اختلاف است . « 4 »
استهزاء به دين و آنچه كه نزد مسلمانان ضرورى دين به شمار مىرود ، موجب ارتداد و كفر است . « 5 » مسخره كردن مؤمن ، حرام ، « 6 » بلكه از گناهان كبيره شمرده شده است . « 7 »
قصد جدّى در همهء عقود ( - - ) عقد ) و ايقاعات ( - - ) ايقاع ) معتبر است . از اين رو ، عقد يا ايقاعى كه از روى تمسخر واقع شود ، نافذ نيست . « 8 » همچنين اگر كافر به استهزاء شهادتين بگويد ، حكم به اسلام او نمىشود « 9 » و نيز اگر كسى از روى تمسخر سلام كند ، جواب سلام او واجب نيست « 10 » ( - - ) اهانت ) .
استهلاك
استهلاك : نابود كردن / نابود شدن .
واژهء استهلاك در كلمات فقيهان به ويژه قدما ، هم در معناى نابود كردن به كار رفته است « 1 » كه تحت عنوان اتلاف ( - - ) اتلاف ) و قاعدهء اتلاف ( - - ) قاعده اتلاف ) مطرح مىشود ، و هم در مفهوم نابود شدن به سبب استحاله ( - - ) استحاله ) ،
هامش
( 1 ) جواهر الكلام 41 / 600 .
( 2 ) 435 .
( 3 ) العروة الوثقى 1 / 69 .
( 4 ) جواهر الكلام 41 / 602 .
( 5 ) 600 - 601 .
( 6 ) 59 .
( 7 ) 13 / 314 .
( 8 ) مهذّب الاحكام 16 / 278 .
( 9 ) الحدائق الناضرة 7 / 334 .
( 10 ) العروة الوثقى 1 / 716 .
1 المبسوط 1 / 233 ؛ السرائر 2 / 339 و جواهر الكلام 34 / 332 .