باشد ، با استفاضه ثابت مىشود ، مانند نسب ، وقف و نكاح . « 7 »
برخى ديگر ، مناط را بعد از انكار دليل عام ، وجود دليل خاصّ دانسته و گفتهاند در هر موردى كه دليل بر حجيّت استفاضه در آن مورد داشته باشيم استفاضه در آن مورد حجّت است ، خواه مفيد علم باشد يا ظنّ . « 8 »
آنچه با استفاضه ثابت مىشود : كسانى كه در حجيّت استفاضه علم را شرط نمىدانند پارهاى موارد را كه با استفاضه ثابت مىشود ذكر كردهاند ، ليكن در شمار آن اختلاف نظر دارند ، برخى آن را در سه چيز : نسب ، مرگ و ملك مطلق منحصر كرده و برخى ديگر تا بيست و دو مورد بر شمردهاند از جمله : رضاع ، نكاح ، وقف ، اسلام ، كفر ، دين ، اعسار ، ولايت ، عزل و تضرّر زوجه . « 9 » ولى اگر در استفاضه علم را شرط بدانيم ، حجيّت آن به موارد ياد شده منحصر نخواهد بود ، بلكه در هر موردى كه علم حاصل شود حجّت است .
از مواردى كه به ثبوت آن با شياع و استفاضه تصريح كردهاند « هلال » است .
البته برخى حصول علم را در آن شرط كرده « 10 » ولى برخى ديگر ظنّ غالب را كافى دانستهاند . « 11 »
استفتاء
استفتاء : پرسش و درخواست فتوا .
مراد از استفتاء در فقه ، سؤال از مجتهد در مورد مسائل و احكام شرعى است . به سؤال كننده ، « مستفتى » گفته مىشود .
( - - ) فتوا )
هامش
( 7 ) الروضة البهية 3 / 135 و القضاء و الشهادات ( شيخ انصارى ) / 74 .
( 8 ) جواهر الكلام 40 / 55 و 41 / 134 .
( 9 ) 41 / 132 و القواعد و الفوائد 1 / 221 .
( 10 ) جواهر الكلام 16 / 353 و مستمسك العروة 8 / 452 .
( 11 ) تذكرة الفقهاء 6 / 136 .