جايز نيست قاضى به يكى از دو طرف دعوا چيزى تلقين كند كه موجب استظهار و چيرگى وى بر طرف ديگر گردد . « 13 »
مفهوم چهارم : واژهء استظهار به معناى طلب ظهور كلام در اصول فقه ، مبحث ظواهر آمده و مراد از ظهور ، مفهومى است كه از كلام بر حسب متفاهم عرفى و لغوى فهميده مىشود ( - - ) ظهور ) .
استعاذه
استعاذه : گفتن « أعوذ باللّه من الشّيطان الرّجيم » و مانند آن .
مراد از استعاذه در اين مقام ، استعاذهء لفظى است ، نه معنوى و آن عبارت است از گفتن « أعوذ باللّه من الشّيطان الرّجيم » و مانند آن كه بيانگر التجاء و پناه بردن انسان به خداى تعالى از شياطين است « 1 » و از آن در بابهاى طهارت ، صلات ، حج و نكاح به مناسبت سخن رفته است .
حكم : استعاذه در هر حال و در همهء امور مستحب است « 2 » ، ليكن در مواردى خاص ، تأكيد و به آن ، امر شده است :
1 . در آغاز تلاوت قرآن . « 3 » در روايات ، كيفيّت استعاذه در اين مورد ، مختلف ذكر شده است . از جمله : « أعوذ باللّه من الشّيطان الرّجيم » و « أعوذ باللّه السّميع العليم من الشّيطان الرّجيم » . صورت نخست به مشهور نسبت داده شده ؛ گرچه صورتهاى ديگر نيز جايز است . « 4 »
2 . در ركعت اول نماز ، پيش از قرائت به قول مشهور . « 5 » چگونگى استعاذه در اين مورد ، همانند مورد پيشين است .
قول مشهور ، استحباب آهسته گفتن استعاذه در همهء نمازها است . « 6 »
3 . استعاذه از عذاب هنگام خواندن يا شنيدن آيات عذاب « 7 » ( - - ) آيات عذاب ) .
4 . پيش از آميزش « 8 » ( - - ) آميزش ) .
هامش
( 13 ) جواهر الكلام 40 / 144 .
1 مهذّب الاحكام 6 / 360 .
2 مستند الشيعة 5 / 175 .
3 الحدائق الناضرة 8 / 162 .
4 جواهر الكلام 9 / 420 و مستند الشيعة 5 / 173 - 176 .
5 جواهر الكلام 9 / 420 .
6 مستند الشيعة 5 / 175 .
7 كشف الغطاء 3 / 462 .
8 العروة الوثقى 2 / 800 .