كلّى حدث در ضمن خروج منى از فرد سپس شك در از بين رفتن آن حدث به جهت احتمال تحصيل طهارت . در اين قسم ، هم مىتوان فرد معيّن يعنى جنابت را استصحاب كرد و آثار آن از قبيل حرمت ماندن در مسجد و عبور از مسجد الحرام و مسجد النّبى صلّى اللّه عليه و آله را بر آن مترتّب ساخت ، و هم كلّى حدث را كه جامع بين جنابت و ساير افراد است و آثار آن مانند حرمت مسّ قرآن را بر آن مترتّب كرد .
2 . استصحاب كلّى قسم دوم : اين قسم عبارت است از آن كه كلّى در ضمن فرد مردّد بين دو چيز ، موجود باشد كه اگر آن موجود ، فرد اول باشد ، بقاى كلّى يقينى است و چنانچه فرد دوم باشد ، زوال آن يقينى است مانند آن كه از مكلّف رطوبتى كه مردّد بين بول و منى بوده ، خارج شده ، سپس وى وضو گرفته است . چنين فردى پيش از وضو به تحقّق كلّى حدث در ضمن فرد مردّد يقين داشته است ، اكنون بعد از وضو ، اگر حدث ، بول بوده ، به طور قطع با وضو از بين رفته است و اگر منى بوده ، به طور قطع باقى است ؛ زيرا حدث اكبر با وضو رفع نمىشود ، پس شك در بقاى كلّى حدث مىكند .
معروف ميان اصوليان در اين قسم ، حجيّت استصحاب است . در نتيجه ، كلّى حدث ، استصحاب مىشود و آثار كلّى حدث مانند حرمت مسّ قرآن كه هم بر حدث اكبر مترتّب است و هم بر حدث اصغر بر آن مترتّب مىگردد ، نه آثار خصوص حدث اكبر و حدث اصغر . بنابر جريان اين قسم از استصحاب ، براى يقين به رفع حدث ، جمع بين وضو و غسل ، واجب است .
3 . استصحاب كلّى قسم سوم : اين قسم عبارت است از آن كه وجود كلّى در ضمن فردى خاص معلوم باشد ، سپس با علم به زوال آن فرد ، احتمال وجود فرد ديگرى كه كلّى در ضمن آن باشد ، داده شود . پيدايش فرد دوم ممكن است همزمان با حدوث فرد نخست باشد يا مقارن با زوال آن . در صورت دوم ، فرد
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 425
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٤٢٥