استخوان
استخوان : از اجزاء معروف بدن .
از آن در بابهاى طهارت ، نكاح ، قصاص و ديات سخن رفته است .
طهارت : تكّهء جدا شده از مردار كه مانند استخوان روح و حيات ندارد ، پاك است ، مگر آن كه استخوان حيوان نجس العين مانند سگ باشد . « 1 » به قول مشهور ، تماس با عضو استخواندار جدا شده از بدن انسان - اعم از زنده و مرده - پيش از غسل آن عضو يا غسل ميّت ، موجب غسل مسّ ميّت ( - - ) غسل مسّ ميّت ) مىشود . « 2 » در وجوب غسل در تماس با استخوان جدا شده از انسان مرده پيش از غسل ، يا استخوان جدا شده از انسان زنده اختلاف است . « 3 »
واجب است عضو استخواندار باقى مانده از ميّت ، پس از غسل ، در پارچهاى پيچيده و دفن شود ، ولى چنانچه استخوان قسمت سينه نباشد ، نماز خواندن بر آن واجب نيست .
تصريح كلمات برخى فقها و ظاهر كلمات برخى ديگر ، الحاق استخوان بدون گوشت به استخوان همراه با گوشت در حكم ياد شده است . « 4 » استنجاء ( - - ) استنجاء ) به استخوان جايز نيست . « 5 »
نكاح : شكستن استخوان عقيقه ( - - ) عقيقه ) مكروه است . « 6 »
قصاص : در موردى كه قصاص موجب تغرير مىشود يعنى مواردى كه در صورت قصاص بيش از مقدار جنايت به جانى آسيب مىرسد مانند شكستن استخوان ، قصاص منتفى است و به جاى آن ديه گرفته مىشود . « 7 »
ديات : به قول مشهور ، ديهء شكستن هر عضوى كه ديهء معيّنى در شرع دارد ، يك پنجم ديهء آن عضو است ، مگر آن كه استخوان شكسته شده بدون عيب و كجى ترميم شود . در اين صورت ، ديهء آن ، چهار پنجم ديهء شكستن است .
ديهء كوبيده شدن استخوان هر عضو يك سوم ديهء آن عضو است ، مگر آن كه بدون عيب خوب شود . در اين صورت ، مقدار ديه ، چهار پنجم ديهء كوبيده شدن است . ديهء جدا شدن و از جا درآمدن استخوان عضو ، اگر منجرّ به فلج شدن آن شود ، دو سوم ديهء آن عضو است و
هامش
( 1 ) جواهر الكلام 5 / 319 .
( 2 ) 340 .
( 3 ) 342 .
( 4 ) 4 / 104 - 107 .
( 5 ) 2 / 48 .
( 6 ) 31 / 271 و الحدائق الناضرة 25 / 65 .
( 7 ) جواهر الكلام 42 / 355 .