حكم : ازدواج به خودى خود براى مشتاق آن و نيز به قول مشهور براى غير مشتاق ، مستحب و ترك آن مكروه است ، امّا در صورت خوف وقوع در گناه به سبب ترك آن ، واجب است . ازدواج به لحاظ كسى كه با او پيوند زناشويى بسته مىشود يا حرام است مانند ازدواج با محارم يا مكروه است مانند ازدواج با نازا و شرابخوار و يا مستحب مانند ازدواج با زن بكر ( دوشيزه ) ، پاكدامن ، فرزندآور و فرمانبردار شوهر . « 1 »
اسباب تحريم : اسباب حرمت ازدواج دو شخص با يكديگر عبارت است از :
1 . نسب : ازدواج با محارم نسبى حرام است . از زنان : مادر ، دختر ، خواهر ، خاله ، عمّه ، دختر خواهر و دختر برادر و همينطور به پايين ( دختر فرزند خواهر يا دختر فرزند برادر . . . ) ، و از مردان : پدر ، پسر ، برادر ، دايى ، عمو ، پسر خواهر و پسر برادر و همين طور به پايين ( پسر فرزند برادر يا پسر فرزند خواهر . . . ) محارم نسبىاند « 2 » ( - - ) نسب ) .
2 . رضاع : اگر كودكى با شرايط معتبر از زنى شير بخورد ، حكم محارم نسبى بر او جارى مىشود « 3 » ( - - ) رضاع ) .
3 . مصاهره ( پيوند زناشويى ) : مصاهره موجب دو نوع حرمت مىشود :
حرمت ابدى : ازدواج مرد با مادر زن خود هر چند با زن آميزش نكرده باشد ، و نيز ازدواج او با دختر زن كه از مرد ديگر است ، در صورت آميزش با زن و همچنين ازدواج زن با پدر و فرزندان شوهر كه از زن ديگر هستند ، براى هميشه حرام است . « 4 »
حرمت جمع : جمع كردن در ازدواج ميان دو خواهر در يك زمان حرام است . « 5 » همچنين به صرف عقد كردن زنى جمع ميان او و دخترش حرام است .
هر چند تا هنگامى كه با مادر دختر آميزش صورت نگرفته باشد ، دختر زن حرمت ابدى ندارد . « 6 » به قول مشهور ازدواج با دختر خواهر يا دختر برادر زن در صورت راضى نبودن زن ، حرام است . « 7 »
4 . آميزش به شبهه : به قول مشهور ، آميزش به شبهه ( - - ) آميزش به شبهه )
هامش
( 1 ) جواهر الكلام 29 / 8 و 14 و 33 - 34 ؛ العروة الوثقى 2 / 797 و وسائل الشيعة 20 / 27 - 59 و 79 - 84 .
( 2 ) جواهر الكلام 29 / 237 - 241 .
( 3 ) 264 .
( 4 ) 349 - 350 و فقه الصادق 21 / 233 .
( 5 ) فقه الصادق 21 / 243 .
( 6 ) 239 .
( 7 ) 253 .