چگونگى تحقّق : تحقّق ازاله گاهى منوط به نيّت ( قصد قربت ) است مانند ازالهء حدث به وضو ، غسل يا تيمّم ، و گاهى منوط به آن نيست مانند ازالهء نجاست .
حكم : ازاله از نظر حكم ، چند قسم است :
1 . ازالهء واجب : ازالهء نجاست از بدن و لباس براى گزاردن نماز واجب و مستحب « 1 » و نيز براى طواف ( - - ) طواف ) به قول مشهور « 2 » و براى دخول مسجد در صورت سرايت نجاست به مسجد « 3 » واجب است . وجوب ازاله در صورت عدم سرايت نجاست به مسجد « 4 » و همچنين از همهء بدن پيش از غسل « 5 » و از مواضع وضو پيش از آن ، « 6 » مورد اختلاف است .
ازالهء نجاست از محل سجده ، « 7 » مساجد ، مشاهد مشرّفه ( - - ) مشاهد مشرّفه ) ، قرآن ، ضريح معصوم عليه السّلام و هر چيزى كه تعظيم و احترام آن در شرع مقدّس واجب است مانند تربت كربلا « 8 » و نيز از خوردنىها و نوشيدنىها و از ظرفهايى كه براى خوردن و آشاميدن و نيز وضو گرفتن و مانند آن به كار مىرود ، واجب است . « 9 »
از ديگر موارد وجوب ، ازالهء نجاست از بدن ميّت و از كفن نجس شدهء او « 10 » ، و نيز وجوب ازالهء موانع رسيدن آب به اعضا در غسل و وضو است . « 11 »
2 . ازالهء حرام : زدودن مو از بدن بر محرم ( - - ) احرام ) جز در صورت ضرورت ، « 12 » و همچنين ازالهء موى ديگرى بدون رضايت او ، حرام است و اگر كسى به جنايت ، موى صورت يا سر ديگرى را از بين ببرد ، در صورت عدم رويش آن ، قصاص مىشود و در صورت رويش ، به پرداخت ارش ( - - ) ارش ) ملزم مىگردد . « 13 »
3 . ازالهء مستحب : زدودن موهاى زير بغل و زهار ( شرمگاه ) و نيز چرك بدن به ويژه پيش از احرام ( - - ) احرام ) مستحب است . « 14 »
ازالهء نجاست به ازالهء عين آن با يكى از اسباب ازاله محقّق مىشود . بنابراين ، از بين رفتن رنگ و بوى آن لازم نيست . « 15 »
هامش
( 1 ) جواهر الكلام 6 / 89 .
( 2 ) الحدائق الناضرة 16 / 86 - 87 .
( 3 ) مستمسك العروة 1 / 493 - 494 .
( 4 ) جواهر الكلام 6 / 95 .
( 5 ) 3 / 101 .
( 6 ) مستمسك العروة 2 / 423 - 424 .
( 7 ) 1 / 490 .
( 8 ) جواهر الكلام 6 / 98 .
( 9 ) 99 .
( 10 ) 4 / 251 .
( 11 ) العروة الوثقى 1 / 211 .
( 12 ) جواهر الكلام 18 / 377 - 378 .
( 13 ) 42 / 373 - 375 .
( 14 ) 18 / 175 ؛ الحدائق الناضرة 5 / 540 - 542 .
( 15 ) جواهر الكلام 6 / 198 .