نيز در آن حدّ مجاز مىدانند كه تفسير آن در سنّت آمده باشد .
اخباريان جز آياتى كه دلالت آنها بر معناى مراد ، نصّ و صريح است و عمل بدان را جايز ، بلكه واجب مىدانند ، ظواهر قرآن را حجّت و دليل نمىدانند ، مگر به كمك روايات رسيده از معصومان عليهم السّلام ؛ حتى برخى اخباريان حجيّت احاديث رسيده از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از طريق عامّه را منوط به اين دانستهاند كه تفسير و تبيين مراد آن از معصومان وارد شده باشد .
امّا در مكتب اصولى علاوه بر قرآن و سنّت ، اجماع و عقل نيز از ادلّهء شرعى و منابع استنباط احكام شمرده شده است ، و اصولىها ظواهر قرآن را حجّت مىدانند .
2 . در مكتب اخبارى ، اشياء يا حلال هستند يا حرام و يا مشتبه و چنانچه حليّت و حرمت چيزى معلوم نباشد و نصّى از معصومان عليهم السّلام دربارهء آن نرسيده باشد ، بايد در فتوا ، توقّف و در عمل ، احتياط كرد ، ولى در مكتب اصولى در موارد مشكوك ، اصل بر برائت ( - - ) اصل برائت ) است و احتياط ( - - ) احتياط ) واجب نيست .
3 . اخباريان ، دستيابى به احكام شرعى را از راه گمان ( ظنّ ) ، حرام و تنها راه تحصيل احكام را علم و اطمينان مىدانند ، در حالى كه اصوليان ، ظنّ ( - - ) ظنّ ) را نيز همچون علم ، حجّت و معتبر مىدانند .
4 . اجتهاد ( - - ) اجتهاد ) نزد اخباريان ، حرام و نزد اصوليان ، واجب كفايى ، بلكه به نظر برخى واجب عينى است .
5 . در نگرش اخبارى تقليد از غير معصوم عليه السّلام جايز نيست ، مگر از معصوم روايت كند كه در اين صورت ، تقليد از او به معناى قبول روايت وى ، جايز ، بلكه واجب است ، ولى در نگرش اصولى ، تقليد عامى از مجتهد جامع الشرايط به معناى پذيرش نظر و فتواى او ، واجب است .
6 . اخباريان ، احاديث را دو قسم مىدانند : صحيح و ضعيف ، ليكن اصوليان ، چهار قسم : صحيح ، حسن ، موثّق و ضعيف . تعريف دو گروه از حديث صحيح نيز متفاوت است .
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 303
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٣٠٣