ابر خورشيد يا ماه را بپوشاند ، نماز آيات ( - - ) نماز آيات ) ادا است نه قضا . « 3 »
صوم : روزى كه انتظار مىرود اول ماه رمضان يا شوّال باشد ، اگر به دليل وجود ابر در شب آن ، هلال ماه ديده نشود ، آن روز ، يوم الشك ( - - ) يوم الشك ) است . « 4 » همچنين اگر در هواى ابرى ، روزه دار به گمان داخل شدن وقت افطار كند ، سپس معلوم گردد مغرب نبوده ، روزهاش صحيح است و قضا ندارد . « 5 »
حج : سوار شدن بر ماشين سقفدار حتى در هواى ابرى نيز بر محرم ( - - ) احرام ) جايز نيست . « 6 » راه رفتن محرم زير ابرى كه مانع تابش آفتاب است ، جايز مىباشد . « 7 »
ابراء
ابراء : اسقاط حق ثابت بر ذمّهء ديگرى . « 1 » ساقط كردن حقّى كه انسان بر ذمّهء ديگرى دارد ، ابراء ناميده مىشود و قلمرو آن محدودتر از اسقاط ( - - ) اسقاط حق ) است . از آن در بابهاى تجارت ، رهن ، حواله ، ضمان ، صلح ، اجاره ، كفالت ، وصيّت ، و نكاح سخن رفته است كه در اين جا به مهمترين مباحث آن اشاره مىشود .
ماهيت : در ميان فقهاى شيعه معروف است كه حقيقت ابراء ، اسقاط حق است نه تمليك ، ليكن در اين كه عقد ( - - ) عقد ) است يا ايقاع ( - - ) ايقاع ) ، اختلاف است .
قول دوم مشهور است . « 2 »
حكم : ابراء در اصل ، امرى مباح است ، ليكن گاه با پيدايش عوارضى حكم ديگرى پيدا مىكند ، مانند اين كه ابراء مديون مؤمن در صورت ناتوانى از پرداخت دين ، مستحب است و در صورت شرط كردن آن در ضمن عقد لازم ، واجب مىشود .
اركان : اركان ابراء عبارت است از :
1 . ابراء كننده : شرايط ابراء كننده عبارتند از بلوغ ( - - ) بلوغ ) ، عقل ، اختيار ، قصد ، محجور نبودن ( - - ) حجر ) در صورتى كه مورد ابراء مال باشد و مالك
هامش
( 3 ) المعتبر 2 / 341 .
( 4 ) الحدائق الناضرة 13 / 42 .
( 5 ) العروة الوثقى 2 / 211 و مستمسك العروة 8 / 392 .
( 6 ) مناسك مراجع / 200 .
( 7 ) مناسك الحج ( تبريزى ) / 130 .
1 الروضة البهية 3 / 193 .
2 جواهر الكلام 28 / 163 .