اباحهء تقديرى
اباحهء تقديرى : اباحهء مستفاد از قرائن حاليّه .
اباحه گاه از قرائن و شواهد حاليّه استفاده مىشود كه به آن اباحهء تقديرى اطلاق مىگردد مانند اباحهاى كه از اعراض مالك از مالش فهميده مىشود « 1 » ( - - ) اعراض ) .
اباحهء تكليفى
اباحهء تكليفى : حكم شارع به تخيير مكلّف بين انجام و ترك عمل .
اباحهء تكليفى كه از آن به اباحهء خاصه ، اباحه به معناى اخص ، اباحهء صرف و اباحهء محض ( - - ) اباحهء محض ) نيز تعبير مىشود از احكام پنجگانه تكليفى و مقابل وجوب ، حرمت ، استحباب و كراهت است كه دلالت بر تخيير مكلّف بين انجام عمل و ترك آن ، بدون ترجيح يكى بر ديگرى ، مىكند ، در نتيجه هيچ ستايش و نكوهشى بر انجام و ترك ، مترتّب نمىگردد . « 1 »
اباحهء خاصه
- - ) اباحهء تكليفى
اباحهء شرعى
اباحهء شرعى : اباحه از طرف شارع .
اباحه اگر از طرف شارع باشد ، اباحهء شرعى گفته مىشود ؛ مانند اباحهء حيازت ( - - ) حيازت ) در مباحات چون گرفتن ماهى و حيوانات حلال گوشت بدون مالك .
اباحهء شرعى گاه مستند به رضايت ضمنى مالك است و گاه تعبّدى محض ( - - ) اباحهء تعبّدى ) مىباشد . « 1 »
اباحهء صريحه
اباحهء صريحه : مباح كردن چيزى با واژگان صريح ، در مقابل اباحهء ضمنى .
( - - ) اباحه ضمنى ) ( - - ) اباحه )
اباحهء ضمنى
اباحهء ضمنى : اباحهء مستفاد از ضمن كلام يا فعل مالك .
اباحهء ضمنى از فروع اباحهء مالكى
هامش
( 1 ) فقه الصادق 24 / 93 .
1 معارج الاصول / 48 ؛ الاصول العامة للفقه المقارن / 65 و اصطلاحات الاصول / 120 .
1 حاشية المكاسب ( اصفهانى ) 1 / 198 و 245 و 251 .