بسم الله الرحمن الرحيم ادراكات اعتبارى به معنائى كه علامه طباطبائى در كتاب اصول فلسفه عنوان فرمودهاند ، « فرضهائى است كه ذهن به منظور رفع احتياجات حياتى ، آنها را ساخته و جنبهء وصفى و قراردادى و فرضى و اعتبارى دارد و با واقع و نفس الامر سروكارى ندارد » « 1 » يا « تصور و تصديقى است كه در وراء ظرف عمل تحقق ندارد و مآل اعتبار بدين معنى اين است كه حدود مفاهيم نفس الامرى حقيقى را به قصد رسيدن به غايات حياتى مطلوب ، به انواع اعمالى كه عبارت از حركات مختلف و تعلقات آن است ، بدهند » « 2 » .
ادراكات اعتبارى تعبير جديدى نيست كه به جاى علم يا حكمت عملى گذاشته شده باشد ، و گرچه شامل احكام اخلاق و سياست مىشود امّا اولا محدود به حدود اين علوم نيست و دامنهء وسيعتر دارد ؛ ثانيا در ذيل اين عنوان مطالب اخلاق و تدبير منزل و سياست و . . . بيان نمىشود . آنچه آقاى طباطبائى تحت عنوان ادراكات اعتبارى گفتهاند ، از سنخ علم نظرى است . به عبارت ديگر ايشان در اين باب به تحقيق در منشأ و حقيقت احكام عملى پرداختهاند . در اينجا مراد از
هامش
( 1 ) - اصول فلسفه ، جلد 2 ، ص 130 .
( 2 ) - نهاية الحكمة ، ص 229 .