عينى پس از نقل اين حديث مىگويد : به اعمش گفته شد : آيا پيامبر صلى اللَّه عليه وآله نماز مىخواند و ابوبكر به او اقتدا كرد و مردم به ابوبكر ؟
اعمش با سر پاسخ داد : آرى !
عينى در ادامه گويد : شَعْبى نيز با اين روايت ، به جايز بودن اقتداى مأمومين به يكديگر استدلال كرده است . اين مطلب را طبرى نيز اختيار كرده است و بخارى نيز به آن اشاره كرده است ، كه - إن شاء اللَّه - بيان خواهد شد . البته اين مطلب ردّ شده است ؛ چرا كه ابوبكر مكبّر و رسانندهء صدا بوده و در اين صورت ، معناى اقتدا ، اقتداى ابوبكر به صداى پيامبر بوده است . به دليل اين كه آن حضرت نشسته بود و ابوبكر ايستاده ؛ در نتيجه بعضى از افعال آن بزرگوار بر بعضى از مأمومين پوشيده بوده است . به همين جهت ابوبكر در حقّ آنها مانند امام بود . « 1 » از اين رو مىبينيم جلال الدّين سيوطى ، اين حديث را در شرح الموطّأ اين گونه شرح كرده است :
منظور اين است كه مردم به وسيلهء ابوبكر افعال نماز پيامبر صلى اللَّه عليه وآله را درمىيافتند ؛ چرا كه صداى پيامبر به خاطر آهسته بودنش به گوش
هامش
( 1 ) . عمدة القارى : 5 / 190 .