در دستور فعلِ « اقتدا كنيد » مورد امر و فرمان خود قرار مىدهد و ابىبكر و عمر به طور خاص مورد خطاب قرار مىگيرند ؛ و منظور از عبارت « باللّذَيْن من بعده » ؛ « آن دو كه پس از من هستند » كتاب و عترت است ؛ همان دو چيز گرانبهايى كه حضرتش از ديرزمان همواره به اقتدا ، تمسّك و اعتصام به آن دو امر كرده بود « 1 » .
ب - صدور حديث در قضيهء خاص .
صدور اين حديث در قضيّه خاصى بوده است . در اين مورد گفته شده است كه روزى پيامبر صلى اللَّه عليه وآله از راهى عبور مىكرد ، ابوبكر و عمر پشت سر آن حضرت مىآمدند .
افرادى از آن حضرت دربارهء مسير راه و رسيدن به او در راهى كه مىپيمود سؤال كردند .
آن حضرت فرمود : به آن دو كه بعد از من هستند ؛ يعنى ابوبكر و عمر اقتدا كنيد ، و منظور حضرت از اقتدا ، پيمودن راه بود نه چيز ديگر « 2 » .
بنا بر اين ، اطلاق حديث مراد نيست ؛ بلكه حديث در بردارندهء
هامش
( 1 ) براى آگاهى بيشتر در اين زمينه و الفاظ و طرق دلالت حديث ثقلين به سه جلد نخست از كتاب بزرگ ما : « نفحات الازهار فى خلاصة عبقات الانوار فى امامة الائمة الاطهار عليهم السلام » مراجعه نماييد .
( 2 ) تلخيص الشّافى : 3 / 38 .