ديدگاه قاضى شوكانى
قاضى شوكانى نيز دربارهء يزيد مىگويد :
لقد أفرط بعض أهل العلم كالكرامية و من وافقهم في الجمود على أحاديث الباب حتى حكموا بأنّ الحسين السبط رضي اللَّه عنه باغ على الخمّير السكّير ، الهاتك لحرمة الشريعة المطهّرة ، يزيد بن معاوية لعنهم اللَّه ، فيا للَّه العجب من مقالات تقشعرّ منها الجلود ؛ « 1 » كسانى از اهل علم كه به شورشى بودن حسين ( فرزند دختر رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله ) حكم كردهاند ، زياده روى نمودهاند . او بر شراب خوار و كسى كه حرمت خانهء الهى را هتك نمود ؛ يعنى يزيد ، قيام كرد . پس جاى شگفتى است از گفتارهايى كه بدن را به لرزه مىاندازد .
قاضى شوكانى با اين سخن اشارهاى دارد به ديدگاه افرادى مثل عبدالمغيث بن زهير حنبلى بغدادى و يا ابن عربى مالكى كه پيشتر ديدگاه آنها را بيان كرديم .
موضع گيرىهاى ضد و نقيض
نكته قابل ذكر ، اختلاف نظر و موضعگيرىهاى ضد و نقيضى است كه از برخى علماى اهل سنّت سر زده است . براى مثال ، آن سان كه نقل كرديم ، ابن حجر مكّى در شرح القصيدة الهمزية ، يزيد را ملامت و سرزنش مىكند ؛ ولى در كتابى ديگر به نام الفتاوى الحديثيه « 2 » در قاتل بودن يزيد و اينكه شهادت سيّدالشهداء عليه السلام به دستور او باشد ، ترديد مىكند ؛ بلكه مىخواهد منكر آن نيز بشود .
ذهبى نيز به اين تناقضگويى دچار شده است . وى در جايى با نوعى بىطرفى
هامش
( 1 ) . ر . ك : نيل الاوطار : 7 / 362 .
( 2 ) . الفتاوى الحديثيه : 193 .