ابن فارس در معناى واژه « شهد » مىگويد :
الشين والهاء والدال ، أصل يدلّ على حضور وعلم وإعلام ، لا يخرج شيء من فروعه عن الّذي ذكرناه ، من ذلك الشهادة يجمع الاصول الّتي ذكرناها من الحضور والعلم والإعلام يقال : شهد يشهد شهادة ؛ « 1 »
بنابراين ، شهادت در هر جا به كار رود و در همهء مشتقّاتش از اين اصل خارج نخواهد شد كه بيانگر حضور ، علم و اعلام است . وقتى انسان مىخواهد به چيزى شهادت بدهد ، بايد شاهد آن باشد و به آن علم و آگاهى پيدا كند ؛ سپس آن را اعلام يا اعلان نمايد .
براى نمونه ، اگر شما بخواهيد در مورد واقعهاى شهادت بدهيد ، نخست بايد خودتان شاهد آن واقعه باشيد و در آن جا حضور يابيد و علم پيدا كنيد ، آن گاه آن را در محكمهء داورى اعلان كنيد تا نزاع از بين برود .
پس حضور شاهد خيلى مهم است . قرآن مجيد دربارهء ماه مبارك رمضان مىفرمايد :
« فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ » ؛ « 2 »
پس هر كس از شما در ماه رمضان حضور داشته باشد ( و در سفر نباشد ) بايد آن را روزه بگيرد .
آن چه در شهادت اهميّت دارد ، همان حضور است و اگر حضور نباشد ، شهادت تحقّق نمىيابد . از اين رو ، در كتاب الشهادات بحث شده كه آيا شهادت دادنِ كسى به شهادت دادن ديگرى - الشهادة بالشهادة - پذيرفته است يا نه ؟ پس حضور در شهادت ركن است .
هامش
( 1 ) . معجم مقاييس اللّغه : 3 / 220 - 221 .
( 2 ) . سورهء بقره ( 2 ) : آيهء 185 .