اينها آياتى هستند كه واژهء « كرم » را در بر گرفتهاند . شأن نزول اين آيات در ردّ يهود و نصارى است . در تفاسير ، ذيل اين آيات اين گونه آمده است :
يهوديان برخى از پيامبران بنى اسرائيل را فرزند خداوند مىخواندند كه قرآن مىفرمايد :
« وَقالَتِ الْيَهُودُ عُزَيْرٌ ابْنُ اللَّهِ » ؛ « 1 »
يهود گفتند : عزير پسر خداوند است .
مسيحيان نيز همين ادّعا را دربارهء حضرت عيسى عليه السلام داشتند كه در اين هنگام اين آيات مباركه نازل شد : « وَقالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمنُ وَلَدًا سُبْحانَهُ » .
در اين آيات ولديّت پيامبران براى خداوند متعال نفى شد ؛ چرا كه خداوند منزّه است از اين كه فرزندى داشته باشد .
آن گاه مىفرمايد : پيامبرانى كه شما فرزند بودن آنها را براى خداوند متعال ادّعا كرديد ، اينان بندگان مكرم و شايستهء خداوند هستند و هر چه دارند از خداوند متعال است و خدا به آنان شرف ، مقام ، عزّت و عظمت داده است .
اين حقيقت را با واژهء « عباد » بيان كرد تا بفهماند كه آن چه اينان به آن دست يافتهاند ، از طريق عبوديت بوده كه به اين درجات رسيدهاند . بنابراين ، سخن شما درست نيست كه اينان فرزند خدا هستند ؛ بلكه اينان بندگان خدا و مخلوق او هستند .
امّا به بركت عبادت ، خداوند متعال به آنها شرف داد و شما خيال كرديد كه اينان براى خدا فرزند شدند و اين تقرّب در نزد خدا دليل بر فرزند بودن نخواهد شد .
انديشهاى در آيه
با توجّه به آيه و معناى واژه « كرم » ، در زيارت جامعه براى حضرات ائمه عليهم السلام شرافت و مقاماتى اراده شده كه برخى از آنها عبارت است از :
هامش
( 1 ) . سورهء توبه ( 9 ) : آيهء 30 .