اخلاص در عبادت
بنابرآن چه بيان شد ما بايستى عمل را خالص براى خدا انجام دهيم تا خالص براى خدا باشيم . از اين رو ، در كتابهاى فقهى در اوايل مباحث عبادات بحث نيّت مطرح مىشود و به اين آيه استدلال مىنمايند كه خداوند متعال مىفرمايد :
« وَما أُمِرُوا إِلّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصينَ لَهُ الدِّينَ » ؛ « 1 »
و به آنها دستورى داده نشده جز اين كه خدا را بپرستند و دين خود را براى او خالص كنند .
يعنى نيّت انسان در انجام اعمال بايستى فقط براى خدا باشد و بايد قصد ريا نكند ؛ بلكه اخلاص كامل داشته و عمل بىشائبه باشد و به طور مطلق غير خدايى در كار نباشد . اگر چنين شد ، خداوند متعال آن بندهء عابد مخلص را خالص براى خودش قرار مىدهد .
با توجّه به آن چه بيان شد ، اگر كسى بخواهد « مخلَصين » را با فتح « لام » بخواند ، بايد حرف « في » را سببيّه بگيرد كه يكى از معانى آن است - گرچه حرف « في » معروف براى ظرفيّت است - در كتابهاى ادبيّات آمده است : « إنّ امرأة دخلت النار في هرّةٍ قتلتها » . « 2 »
ولى معروف اين است كه « مخلِصين » به كسر « لام » است . به هر صورت ، اخلاص در مقابل شرك و اشراك است .
اخلاص در توحيد
ائمّه عليهم السلام در توحيد خداوند متعال مخلص بودند ؛ يعنى در توحيد خداوند متعال به اعلا درجهء خلوص و اخلاص رسيده بودند .
هامش
( 1 ) . سورهء بينه ( 98 ) : آيهء 5 .
( 2 ) . جامع المقدمات / عوامل ملا محسن : 1 / 499 .