البتّه اينان مغرض هستند و مىخواهند به گمان و پندار استدلال ما را باطل كنند .
گرچه متأسّفانه برخى از خودىها نيز در اين مورد خوب دقّت نمىكنند .
در پاسخ اين اشكال اين نكته جالب توجّه است كه در روايتى كه ابوبكر نقل كرده آمده است : « لا نورّث ؛ ارث نمىگذاريم » ؛ « 1 » ولى در اين روايت آمده است : « لم يورثوا ؛ به ارث نگذاشتند » و بين اين دو عبارت تفاوت است .
معناى حديث اصول كافى اين است كه پيامبران آن چه را داشتند در دوران زندگى خويش در راه خدا خرج كردند و چيزى جز علم باقى نگذاشتند ، نه اين كه ارث باقى نمىگذارند .
بايد به اين نكته دقّت كرد ، گرچه برخى از بزرگان ما نيز از اين نكته غافل شده و در صدد تأمّل در سند اين حديث درآمدهاند كه اگر سند حديث صحيح باشد ، اين اشكال وارد است . نه ، ما در سند حديث خدشه وارد نمىكنيم ؛ چرا كه پرواضح است كه پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله اصحابشان را طورى تربيت كردند كه مال جمع نكنند و جمع كنندهء اموال نباشند . افرادى همچون امير مؤمنان على عليه السلام توسّط پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله تربيت شدهاند . امام مجتبى عليه السلام در اولين خطبه خود بعد از شهادت حضرت امير در وصف ايشان فرمودند :
ما ترك صفراء ولا بيضاء ؛ « 2 »
آن بزرگوار هيچ سيم و زرى از خود باقى نگذاشت .
اين در تاريخ ثبت شده و حتّى اهل تسنّن نيز نوشتهاند . كسانى كه در مكتب پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله تربيت نشدند ، گرچه با آن حضرت معاشرت داشتند و ملازم
هامش
( 1 ) . اين در صورتى است كه « نُورّث » يا « نُورِث » بدون تشديد خوانده شود ، و اگر « نُورَث » به فتح راء بدونتشديد خوانده شود : يعنى از ما ارث برده نمىشود .
( 2 ) . الامالى ، شيخ صدوق : 397 ، حديث 510 ، مسند احمد بن حنبل : 5 / 168 .