بودند ، اخلاق و آداب آن حضرت را نگرفتند . مگر فرزندانى كه با پدران خود معاشرت دارند ، واقعاً آداب پدرها را مىگيرند و تربيت مىشوند ؟
از اين رو افرادى چون طلحه ، زبير ، عبدالرحمان بن عوف كه با پيامبر اكرم معاشرت داشتند ، پس از مرگ خود آن قدر شمش طلا از خود به جا گذاشتند كه وقتى ورّاث مىخواستند بين خود تقسيم كنند ناگزير شدند كه طلاها را با كلنگ بشكنند ! « 1 » بنابراين ، معناى « لم يورثوا » ؛ يعنى در راه خدا مصرف كنند و پس از خودشان براى وارث چيزى به جا نگذارند ، نه اين كه كسى از آنها ارث نمىبرد .
و طبع قضيه هم همين است ، نه فقط پيامبران الهى ؛ بلكه بندگان صالح و شايستهء خدا و انسانهاى وارسته ، همواره مىكوشند اموال و دارايى خود را در راه خدا مصرف كنند و چنين نبوده كه به فكر ورثه باشند و براى آنان مال جمع كنند . بسيارند كسانى كه در دوران زندگى اموال زيادى داشتند و پس از مرگشان چيزى نداشتند ؛ زيرا همه چيز را در راه خدا مصرف كرده بودند .
چنين افرادى در بين علما و دانشمندان ما نيز بودهاند . يكى از آنان عالم بزرگوار حاج شيخ محمّد حسين اصفهانى رحمه اللَّه است . اين محقّق بزرگ به كمپانى معروف است ؛ چون پدر او صاحب كارخانه بوده و ثروت زيادى داشت و همهء اموال و دارايىها به ارث به اين عالم بزرگوار رسيد . او نيز همهء اين اموال را در راه خدا مصرف كرد تا جايى كه حتى يك خانهء محقّر هم نداشت . اين موضوع معروف است و پدر ما رحمه اللَّه كه به خدمت آن عالم بزرگ مىرسيدند و جدّ ما رحمه اللَّه نيز كه شاگرد ايشان بودند ، اين قضيّه را نقل مىكردند .
نقل كردهاند كه اين دانشمند محقّق ، تسبيحى ارزشمند داشت كه دانههايش از
هامش
( 1 ) . ر . ك : سير اعلام النبلاء : 1 / 65 .