تخطي إلى المحتوى الرئيسي

جواهر الكلام في معرفة الإمامة والإمام (فارسى) — صفحة 215

مساهمون:

ص٢١٥
ابن تيميه علاوه بر مناقشاتى كه پيش از اين مطرح شد ، در اين عبارات دو اشكال ديگر مطرح مىكند . اشكال نخست آن است كه اين آيات دربارهء همسران پيامبر نازل شده و اهل بيت نيز در آن داخلند . همانطور كه مشاهده مىشود ، وى نيز هيچ دليلى بر اين مدّعا ارائه نكرده و هم‌چون ديگران تنها به سياق آيات استناد مىكند و ما پاسخ اين اشكال را پيش از اين بيان كرديم . اما اشكال دوم كه براى نخستين بار توسط ابن تيميه مطرح شده و ديگران از او اخذ كرده‌اند ، منافات اراده تكوينى خدا بر دفع پليدى از اهل بيت عليهم السلام با اختيار است . لازم به ذكر است كه أشاعره قائل به جبر هستند و معتقدند كه همهء ممكنات حتى افعال انسان‌ها فعل خداوند هستند . از نظر آنان انكار اين مطلب به معناى انكار قدرت خداوند است . در مقابل آنان معتزله معتقدند كه با اعطاى قدرت به بندگان ، زمام تمام امور به دست خود انسان‌هاست و خداوند هيچ نقشى در افعال بندگان ندارد . اما شيعيان بر خلاف هر دو گروه و به تبعيت از امامان معصوم عليهم السلام به امر بين امرين معقتدند كه : « لا جبر و لاتفويض ، بل امرٌ بين الأمرين » . از اين رو ابن تيميه اشكال مىكند كه اگر آيهء مبارك تطهير بر عصمت دلالت داشته باشد و مراد از خواست خداوند ارادهء تكوينى باشد ، جبر لازم خواهد آمد ، در حالى كه در نزد شيعيان جبر مردود است . پيش از پرداختن به پاسخ اشكال ابن تيميه ، تأكيد مىكنيم كه ادله اثبات عصمت امامان عليهم السلام بسيار است كه از جمله مىتوان به حديث ثقلين اشاره كرد كه به روشنى بيان‌گر عصمت ائمه اهل بيت عليهم السلام است . دلالت آيه مبارك مباهله بر عصمت امامان عليهم السلام نيز بسيار روشن است و ادله‌اى ديگر نيز بر اين