بر على بن عبداللَّه بن عباس وارد شدم ، در حالى كه عكرمة با طناب به در مستراحى بسته شده بود . به او گفتم چرا با غلام خود چنين مىكنيد ؟ ! گفت : « او به پدرم دروغ مىبندد » .
و از سعيد بن مسيّب نقل شده كه به غلام خود گفت :
لا تكذب عليّ كما يكذب عكرمة على ابن عباس ؛ « 1 »
اى غلام ، مبادا بر من دروغ ببندى چنان كه عكرمه به ابن عباس دروغ مىبندد !
و نيز نقل شده است كه پسر عمر به غلام خود گفت :
إتق اللَّه - ويحك يا نافع - ولا تكذب عليّ كما كذب عكرمة على ابن عباس ؛ « 2 »
از خدا پروا داشته باش . اى نافع ، حواست را جمع كن كه به من دروغ نبندى چنان كه عكرمه به ابن عباس دروغ بست !
در ترجمهء عكرمه نيز تصريحات فراوانى دربارهء دروغگو بودن او آمده است كه به برخى از آنها اشاره مىكنيم .
از عثمان بن مرة نقل شده است كه درباره عكرمه به برادرزادهاش قاسم گفت :
إنّ عكرمة كذّاب ؛ « 3 »
به تحقيق عكرمه بسيار دروغگو است .
هامش
( 1 ) . العلل ( احمد بن حنبل ) : 2 / 71 / ش 1583 ؛ تاريخ مدينة دمشق : 41 / 109 ؛ تهذيب الكمال : 20 / 280 ، ذيل شماره 4009 ؛ تهذيب التهذيب : 7 / 237 ، ذيل شماره 476 ؛ المعارف ( ابن قتيبه ) : 438 .
( 2 ) . تهذيب الكمال : 20 / 279 ، ذيل شماره 4009 ؛ تاريخ مدينة دمشق : 41 / 107 ؛ تهذيب التهذيب : 7 / 237 ذيل شماره 476 ؛ سير أعلام النبلاء : 5 / 22 ، ذيل شماره 9 .
( 3 ) . تهذيب الكمال : 20 / 286 ، ذيل شماره 4009 ؛ مقدّمة فتح الباري : 425 ؛ تاريخ مدينة دمشق : 41 / 106 ؛ سير أعلام النبلاء : 5 / 28 ، ذيل شماره 9 ؛ تاريخ الإسلام : 7 / 178 .