مسئوليت نعمتها و حقوقى است كه نسبت به آنها بر ما فرض است .
«
وَ قالُوا أَ إِذا ضَلَلْنا فِي الْأَرْضِ
- بگو آيا وقتى كه در زمين ناپديد شويم . » يعنى جسم ما از هم متلاشى شود و اعضايمان از هم بريزد ، / 214 «
أَ إِنَّا لَفِي خَلْقٍ جَدِيدٍ
- آفرينش تازهاى خواهيم يافت . » اين يك اعتراض ظاهرى است به دعوت پيامبران ولى واقع ترديدى است كه گوينده در قدرت خداى متعال دارد و اين كه به ديدار او اعتقاد ندارد .
«
بَلْ هُمْ بِلِقاءِ رَبِّهِمْ كافِرُونَ
- آرى ، ايشان به ديدار پروردگارشان ايمان ندارند . » گويا آيه اشارت است به اين كه كافران اين اعتراض جدل آميز را كه مىكنند ، تصميم گرفتهاند كه به ديدار پروردگارشان ، يعنى روز رستاخيز كافر شوند تا از زير بار مسئوليت در دنيا برهند . پس براى توجيه اعمال و عقايد خود از اين گونه دلايل اقامه مىكنند .
[ 11 ] ولى تأكيد بر اين است كه خداست كه كارهاى زندگى را تدبير مىكند . و اين امرى تصادفى نيست . تا زمانى كه زندگى بر تدبير الهى قيام دارد چرا بايد در روز قيامت ترديد كرد و حال آن كه معاد چيزى است كه حكمت اقتضا مىكند .
چرا انسان رستاخيز را امرى عجيب تلقى مىكند و حال آن كه خدا او را آفريد و او هيچ نبود . و اوست كه مىميراندش به مشيت خود و اين همه امرى تصادفى نيست .
«
قُلْ يَتَوَفَّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ الَّذِي وُكِّلَ بِكُمْ ثُمَّ إِلى رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ
- بگو : فرشتهء مرگ كه موكل بر شماست شما را مىميراند . سپس به سوى پروردگارتان باز گردانده مىشويد . » خداوند ملائكه را مأمور انجام فرمانهاى خود نموده است . بر بنى آدم فرشتهء مرگ را بر گماشته تا جانشان را بستاند .