به سوى تو نازل كردم : « ألم * آيا مردم گمان مىكنند كه به صرف اظهار زبانىِ ايمان ، بدون آزمايش و امتحان رها مىشوند ؟ » پس رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله اين امر را به خدا سپرد .
با تفسير امام عليه السلام دلالت آيه مباركه بر اين كه تعيين و نصب امام به دست خداوند است كاملًا روشن گرديد .
و نيز در اين روايت است كه هر چند خداوند امام را نصب مىكند ؛ در عين حال بندگان خدا در پذيرش و عدم پذيرش آن مختارند . « إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبيلَ إِمَّا شاكِرًا وَإِمَّا كَفُورًا » « 1 » خداوند با اعطاى اختيار به بندگان آنها را در امر امامت امتحان مىكند تا مؤمن از غير مؤمن شناخته شود . اين سنّت خداست كه در امّتهاى پيشين نيز جريان داشته است . به همين جهت خداى تعالى مىفرمايد :
« أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لايُفْتَنُونَ * وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذينَ صَدَقُوا وَلَيَعْلَمَنَّ الْكاذِبينَ » ؛ « 2 »
آيا مردم گمان مىكنند همين كه بگويند ايمان آورديم ، بدون امتحان رها مىشوند و به تحقيق ما كسانى را كه پيش از آنان بودند نيز آزمايش كرديم تا خداوند راستگويان و دروغگويان را معلوم كند .
پس خداوند تعهد كرده امام را تعيين و نصب كند و در عين حال جهت امتحان بندگان به آنها اختيار داده و هيچ گونه اكراه از ناحيه او نيست و مردم يا تسليم گزينش خدا مىشوند و يا از آن سر باز زنند و خود به گزينش امام اقدام مىكنند .
روايت مزبور از رواياتى است كه به بررسى سند نياز ندارد ، چرا كه تاريخ هم اين واقعيت را روشن ساخته است .
هامش
( 1 ) . سوره الانسان : آيه 3 .
( 2 ) . سوره عنكبوت : آيه 2 و 3 .