اميرالمؤمنين عليه السلام بودند ، و لذا هر جا نشانى از علم باشد منشأ آن اميرالمؤمنين عليه السلام است ، و ما اعلميت اميرالمؤمنين عليه السلام پس از رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله را در همهء علوم اثبات خواهيم كرد .
به اعتقاد ابن تيميه در طبقه تابعين داناترين افراد به قرآن شاگردان ابن عباس هستند . متأسفانه على رغم اين كه ابن عباس نزد ما محترم است امّا بعضى از شاگردان وى شخصيت مثبتى ندارند . بررسى شخصيت و شرح حال تك تك مفسرين در طبقه تابعين از حوصله اين بحث خارج است ، لذا اجمالًا به شرح حال مشاهير آنها مىپردازيم .
1 . حسن بصرى
او در زمان حكومت عثمان و خلافت اميرالمؤمنين زندگى مىكرد . وى نيز از سوى ائمه جرح و تعديل قدح شده است . ابن حجر در مورد وى مىگويد :
كان يرسل كثيراً ويدلّس ؛
او احاديث مرسل زيادى دارد و تدليس هم مىكند .
تدليس يكى از اسباب جرح است ، و اگر موجب جرح راوى نباشد روايت او را مجروح مىكند .
ابوبكر بزّار معتقد است :
كان يروي عن جماعة لم يسمع منهم فيتجوّز ويقول حدّثنا وخطبنا ؛ « 1 »
او از جماعتى كه از آنها [ حديث نشنيده ] روايت مىكند و پا را فراتر مىگذارد و مىگويد بر من حديث كردند و خطبه خواندند .
ابن حجر مىگويد : گفتن « حدّثنا » در چنين موردى كذب است نه تدليس و
هامش
( 1 ) . تقريب التهذيب : 1 / 160 ، فتح البارى : 13 / 66 ، تهذيب التهذيب : 2 / 235 .