3 - ممنوع التّصرّف در اموال نبودن ( مانند كسانى كه به خاطر ورشكستگى از طرف حاكم شرع از تصرّف در اموالشان جلوگيرى شدهاند ) .
4 - طرفين قصد جدّى براى معامله داشته باشند ، پس اگر به شوخى بگويد مالم را فروختم اثرى ندارد .
5 - كسى آنها را مجبور نكرده باشد .
6 - جنسى را كه خريد و فروش مىكنند ملك آنها باشد يا از طرف مالك وكيل بوده ، يا ولىّ صغير باشند .
( مسأله 1713 ) معامله با بچه نابالغ باطل است ، اگر چه پدر يا جد آن بچه به او اجازه داده باشند كه معامله كند ، ولى اگر بچه مميز باشد و چيز كم قيمتى را كه معامله آن براى بچهها متعارف است معامله كند اشكال ندارد ، بنابراين معامله با پول مختصرى كه بچهها از والدين براى خريد شيرينى و غيره مىگيرند ، اشكال ندارد و نيز اگر طفل وكيل در اجراى صيغه معامله يا وسيله باشد كه پول را به فروشنده بدهد و جنس را به خريدار برساند ، يا جنس را به خريدار بدهد و پول را به فروشنده برساند ، - چون واقعاً دو نفر بالغ با يكديگر معامله كردهاند - معامله صحيح است ، ولى بايد فروشنده و خريدار يقين داشته باشند كه طفل جنس و پول را به صاحب آن مىرساند .
( مسأله 1714 ) اگر از بچه نابالغ چيزى بخرد ، يا چيزى به او بفروشد بايد جنس يا پولى را كه از او گرفته به صاحب آن بدهد ، يا از صاحبش رضايت بخواهد . و اگر صاحب آن را نمىشناسد و براى شناختن او هم وسيلهاى ندارد ، بايد چيزى را كه از بچه گرفته از طرف صاحب آن صدقه بدهد ولى اگر چيزى را كه گرفته مال خود صغير باشد بايد به وليّش برساند ، و اگر او را پيدا نكرده به حاكم شرع بدهد .
( مسأله 1715 ) اگر كسى با بچه نابالغ معامله كند جنس يا پولى كه به بچه داده مىتواند بگيرد ولى اگر از بين برود نمىتواند از بچه يا ولىّ او مطالبه كند .
( مسأله 1716 ) اگر خريدار يا فروشنده را به معامله مجبور كنند چنانچه بعد از معامله راضى
رسالهء توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 385
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٣٨٥