خريدار برگرداند ، ولى خريدار حق ندارد آن مال غصبى را به غيرصاحبش بدهد و اگر صاحب ان را نمىشناسد بايد به نظر حاكم شرع عمل كند .
( مسأله 1697 ) هر گاه خريدار از اول قصدش اين باشد كه پول جنس را ندهد و يا قصدش اين باشد كه از پول حرام بدهد ، معامله باطل است ولى اگر از اول قصدش اين نباشد ، بعداً از حرام بدهد معامله صحيح است ، ولى تكليف شخص خريدار اين است كه پول حرام از او گرفته به صاحبش برگرداند و به فروشنده ، پول حلال بدهد .
( مسأله 1698 ) خريد و فروش آلات لهو و لعب مانند تار و ساز حتّى سازهاى كوچك حرام است ، مگر اين كه بازيچه باشد و از آلات لهو حساب نشود .
( مسأله 1699 ) خريد و فروش راديو و تلويزيون و ساير وسايلى كه داراى منافع مباح و مشروع قابل ملاحظه است ، جايز است ، ولى هر گاه چيزى را كه منافع حلال دارد به كسى بفروشند كه آن را قطعاً در حرام مصرف مىكند ( مثلًا انگور را به كارخانه شراب سازى بفروشند ) ، معامله آن حرام است .
( مسأله 1700 ) ساختن و خريد و فروش مجسّمه حرام است ولى خريد و فروش صابون و مانند آن كه روى آنها شكل مجسمه يا نقشهاى برجسته است اشكالى ندارد .
( مسأله 1701 ) خريد و فروش چيزهايى كه از قمار يا دزدى يا معاملات باطل به دست آمده ، حرام و باطل است و تصرّف در آنها جايز نيست و اگر كسى آن را بخرد بايد به صاحب اصلىاش بازگرداند و اگر صاحب اصلىاش را نمىشناسد به نظر حاكم شرع عمل كند .
( مسأله 1702 ) هر گاه جنس تقلّبى مانند روغنى را كه با پارافين يا جنس ديگرى مخلوط كرده است بفروشد ، چنانچه روغن معين بفروشد مثلًا بگويد اين روغن را مىفروشم مشترى هر زمان متوجه شد مىتواند معامله را فسخ كند ، ولى اگر آن را معيّن نكند ، بلكه بگويد فلان مقدار روغن را مىفروشم اما هنگام تحويل دادن جنس تقلّبى تحويل دهد ، مشترى مىتواند آن را پس بدهد و جنس سالم بگيرد .
رسالهء توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 382
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٣٨٢