بسيارى از حيوانات ، اگر تعداد كمتر را به تعداد بيشتر بفروشند اشكال ندارد .
( مسأله 1707 ) جنسهايى كه در بعضى از شهرها با وزن يا پيمانه فروخته مىشود و در بعضى از شهرها با شماره ( مانند تخم مرغ كه امروز در بعضى از مناطق با وزن و در بعضى با شماره مىفروشند ) هر گاه در شهرى كه با وزن يا پيمانه مىفروشند زيادتر بگيرند ربا و حرام است و در شهر ديگر اشكال ندارد .
( مسأله 1708 ) خريد و فروش چيزهايى كه از يك جنس نيست به هر صورت كه باشد مانعى ندارد ، مثل اين كه ده كيلو برنج را به بيست كيلو گندم بفروشند .
( مسأله 1709 ) معامله جنسهاى مختلفى كه از يك ريشه گرفته شده است با تفاوت ، اشكال دارد ، مثل اين كه ده كيلو روغن را به بيست كيلو پنير بفروشند ، يا به پنجاه كيلو شير ، يا پانزده كيلو كره .
( مسأله 1710 ) جو و گندم در ربا يك جنس حساب مىشود ، بنابراين نمىتوان ده كيلوگندم را با دوازده كيلو جو يا بالعكس معامله كرد ، حتى اگر ده كيلو جو بخرد كه در مقابل آن هنگام خرمن ده كيلوگندم بدهد آن نيز حرام است ، زيرا جو را نقد گرفته و بعداز مدتى گندم را مىدهد و اين مانند آن است كه زيادى گرفته باشد .
( مسأله 1711 ) در چند مورد ربا گرفتن حرام نيست :
1 - ربا گرفتن مسلمان از كافر كه در پناه اسلام نيستند .
2 - ربا گرفتن پدر و فرزند از يكديگر .
3 - ربا گرفتن زن و شوهر از يكديگر .
شرايط خريدار و فروشنده
( مسأله 1712 ) براى خريدار و فروشنده چند چيز شرط است :
1 - بالغ بودن .
2 - عاقل بودن .