( مسأله 1382 ) زنى كه زائيدن او نزديك است و روزه براى حملش ضرر دارد روزه بر او واجب نيست . و بايد براى هر روز يك مدّ آرد گندم به فقير بدهد . و نيز اگر روزه براى خودش ضرر دارد ، روزه بر او واجب نيست و بايد براى هر روز يك مدّ گندم و يا آرد آن را به فقير بدهد . و در هر دو صورت روزههائى را كه نگرفته بايد قضا نمايد .
( مسأله 1383 ) زنى كه بچه شير مىدهد و شير او كم است چه مادر بچه ، يا دايه او باشد ، يا بى اجرت شير دهد ، اگر روزه براى بچهاى كه شير مىدهد ضرر دارد روزه بر او واجب نيست . و بايد براى هر روز يك مدّ طعام يعنى آرد گندم به فقير بدهد و نيز اگر براى خودش ضرر دارد ، روزه بر او واجب نيست ، و بايد براى هر روز يك مدّ طعام به فقير بدهد . و در هر دو صورت روزه هائى را كه نگرفته بايد قضا نمايد .
راه ثابت شدن اول ماه
( مسأله 1384 ) اول ماه به پنج چيز ثابت مىشود :
اول : آن كه خود انسان ماه را ببيند .
دوم : عدهاى كه از گفته آنان يقين يا اطمينان پيدا مىشود ، بگويند ماه را ديدهايم . و همچنين است هر چيزى كه به واسطه آن يقين يا اطمينان پيدا شود .
سوم : دو مرد عادل بگويند كه در شب ماه را ديدهايم و در خصوصيات ماه اختلاف نداشه باشند ، اما اگر در تشخيص بعضى خصوصيات اختلاف داشته باشند مثل آنكه يكى بگويد ماه بلند بود و ديگرى بگويد نبود ، به گفته آنان اوّل ماه ثابت مىشود .
چهارم : سى روز از اول ماه شعبان بگذرد كه به واسطه آن ، اول ماه رمضان ثابت مىشود و سى روز از اول رمضان بگذرد كه به واسطه آن ، اول ماه شوّال ثابت مىشود .
پنجم : حاكم شرع حكم كند كه اول ماه است .
( مسأله 1385 ) هرگاه هوا ابرى باشد ، و يا صاف باشد و ديگران نيز به ديدن ماه اقدام كنند ولى هيچ كس جز اين دو نفر مدعى رؤيت نباشند در اين دو صورت به قول دو عادل نيز ماه