2 ) اگر پيش از استقرار رخ دهد ، چنان كه به هنگام عجله پيش مىآيد كه پيشانى بر مُهر خورده برمىگردد ، در اينجا نيز اگر بىاختيار به روى مُهر برگردد ، مجموع آنها را يك سجده حساب مىكند و ذكر سجده را به اميد اين كه اين قسمت نيز جزءسجده اول باشد بنابر احتياط واجب مىگويد . ولى اگر بتواند از برگشتن پيشانى بر روى مهر خوددارى كند ، بنابر احتياط واجب نماز را به هم زده و نماز را اعاده مىكند .
( مسأله 509 ) اگر نمازگزار از سجده كامل عاجز باشد ، بنابر احتياط واجب بايد به مقدار ممكن خم شود و پيشانى را بر چيزى كه سجده بر آن جايز است بگذارد و عضوهاى ديگر سجده را بر زمين بگذارد .
( مسأله 510 ) اگر نمازگزار به هيچوجه نتواند خم شود با اشاره سجده مىكند ، اگر نتواند با اشاره چشم ، و اگر از آن هم ناتوان باشد از قلبش خطور مىدهد كه سجده مىكند .
( مسأله 511 ) كسى كه به هيچوجه نمىتواند پيشانىاش را بر زمين بگذارد بايد چانهاش را بر چيزى كه سجده بر آن جايز است بگذارد ، اگر ممكن نباشد بينىاش را بر زمين بگذارد ، اگر آن نيز ممكن نباشد هر جايى از صورتش كه ممكن باشد آن را برمهر يا هر چيز ديگرى كه سجده بر آن جايز است بگذارد .
( مسأله 512 ) اگر كسى يك يا هر دو سجده را فراموش كند و پيش از ركوع ركعت بعد متوجّه شود برمىگردد و آن را انجام مىدهد و نمازش را ادامه مىدهد .
( مسأله 513 ) كسى كه يك سجده را فراموش كرده و پس از خم شدن به ركوع ركعت بعد يادش آمده ، نمازش صحيح است و بعد از نماز قضاى سجده فراموش شده را بجا مى آورد و اگر دو سجده فراموش شده نمازش باطل است .
( مسأله 514 ) اگر نمازگزار در حال برخاستن يا پيش از شروع تشهد شك كند كه سجده را انجام داده يا نه ؟ برمىگردد و انجام مىدهد ولى اگر بعد از ايستادن و يا بعد از دخول به تشهد شك كند ، به شك خود اعتنا نمىكند و نمازش را ادامه مىدهد .
منتخب المسائل (فارسى) — صفحة 104
مساهمون: السيد محمد سعيد الحكيم
ص١٠٤