نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ
- و بدين گونه نيكوكاران را پاداش مىدهيم » .
«
ثُمَّ تَوَلَّى إِلَى الظِّلِّ فَقالَ رَبِّ إِنِّي لِما أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ
- سپس به سايه بازگشت و گفت : پروردگارا ! من به خيرى كه به سوى من فرو فرستى فقير و نيازمندم . » / 294 موسى سخت گرسنه بود ، و از غربت رنج مىبرد ، و نمىدانست كه كار وى به كجا خواهد كشيد ، و از اينها به نزد پروردگارش شكايت نكرد ، بلكه از نعمتهاى ارزانى داشتهء او سخن گفت ، و گفت كه من به اين خير نيازمندم . و اين از نيكوترين روشهاى دعا كردن است ، چه متضمن كنايهاى بليغتر از تشبيه و نگرشى مثبت است . پس به جاى آن كه يكى از ما بگويد : چشمم درد مىكند ، پس خدايا آن را شفا بخش ، بايد بگويد كه : چشم من پيش از اين سالم بود ، و من اكنون به آن نيازمندم كه همچون پيش از اين بوده باشم . چه از آداب دعا آن است كه بنده به حمد و ستايش خدا آغاز كند ، و بر او درود فرستد ، چنان كه در احاديث آمده است .
اهميت اين ادب محافظت از روحيهء مثبت در نزد انسانى است كه شيطان پيوسته در صدد گمراه كردن او از نعمتهاى خدا است ، و هر وقت كه درد يا مصيبتى به او مىرسد ، عينك سياه بر چشم مىگذارد تا ديگر نعمتهاى بازمانده را نبيند كه محققا بيش از آن است كه از كف داده است ، و آن كس كه نعمتهاى خدا را كه به او داده است نمىبيند ، نمىتواند از آنها بهرهمند شود .
در تفسيرى ديگر براى اين آيه آمده است كه ابو بصير گفت : به ابو عبد اللَّه - عليه السلام - گفتم كه آيا شكر حدّى دارد كه چون بنده تا آن حد پيش برود بتوان گفت كه او شاكر است ؟ گفت : آرى ، و من گفتم كه آن چيست ؟ و او گفت :
خدا را بايد سپاس گزارد بر هر نعمتى از مال و كسان خودش ، و اگر در آنچه خدا به او بخشيده حقّى براى ديگران وجود دارد ، آن را بپردازد ، و از آن است اين گفتهء خداى عزّ و جلّ : «
سُبْحانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنا هذا وَ ما كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ
- منزه است آن كه اين را مسخر ما ساخت در حالى كه ما هماورد با آن نبوديم » و «
رَبِّ إِنِّي لِما أَنْزَلْتَ إِلَيَّ