با 10 من كشمش و يا 10 من خرما را با 10 من رطب ، أَولى ترك چنين معامله است .
( مسألهء 1923 ) اگر 10 من كشمش را با 12 من انگور معامله كنند جايز نيست ، اگرچه 12 من انگور پس از خشك شدن 10 من كشمش بشود .
( مسألهء 1924 ) معاملهء 10 من گندم با 11 من گندم جايز نيست ، معاملهء 10 من گندم با 10 من گندم با ضمّ ضميمه ( مثلًا با گونى هايش ) نيز جايز نيست .
( مسألهء 1925 ) اگر مقدارى از يك جنس را با همان مقدار از آن جنس معامله كنند ، ولى براى يك طرف يك حق اضافى معنوى منظور شود ، باز هم بنابر احتياط واجب جايز نيست ، مثل اينكه :
1 ) 10 من گندم نقد را با 10 من گندم به مدّت سه ماه بفروشند .
2 ) 10 من گندم را به مدّت يك ماه ، به 10 من گندم به مدّت دو ماه بفروشند .
3 ) 10 من گندم را به 10 من گندم بفروشند ، به شرط اينكه يكى از آنها كارى را براى طرف مقابل انجام دهد .
سه مثال بالا و امثال آنها از مواردى كه مقدار جنس يكسان است ولى يكى از دو طرف از يك امتياز معنوى برخوردار است ، بنابر احتياط واجب چنين معاملهاى نبايد انجام شود .
( مسألهء 1926 ) در چند مورد قرض ربوى و معاملهء ربوى مانع ندارد ، كه از آن جمله است :
1 ) بين پدر و فرزند ، پس اگر پدرى از پسرش يا دخترش ربا بگيرد و يا به آنها ربا بدهد مانعى ندارد . ولى اين مسأله به پدر اختصاص دارد و
توضيح المسائل (عبادات ومعاملات) (فارسى) — صفحة 397
مساهمون: السيد محمد سعيد الحكيم
ص٣٩٧