( مسألهء 1856 ) كسى كه شرط صحيحى را در ضمن عقد به عهده گرفته ، حتماً بايد به آن عمل كند ، و اگر از انجام آن سرپيچى كند ، طرف مقابل ميتواند او را به انجام دادن تعهّدش وادار كند . و اگر نتواند و يا به دلايلى نخواهد ، ميتواند عقدى را كه اين شرط در ضمن آن شرط شده ، فسخ كند .
( مسألهء 1857 ) يكى از طرفين معامله نمى تواند طرف مقابل را وادار كند به جاى انجام شرطى كه بر عهده گرفته ، پولى را بپردازد ، ولى با توافق طرفين ميتواند آن شرط را با پول يا چيز ديگرى مصالحه كنند .
( مسألهء 1858 ) معاملهاى كه در ضمن آن شرطى مقرّر شده ، اگر آن را با خيار و يا اقاله فسخ كنند ، آن شرط نيز خود به خود ساقط مىشود .
( مسألهء 1859 ) اگر طرفين معامله شرط كنند كه هر كس معامله را فسخ كند ، فلان مقدار جريمه بپردازد ، با فسخ معامله اين شرط ساقط نمى شود ، بلكه بايد فسخ كننده آن جريمه را بپردازد ، مگر اينكه طرفين معامله بر آن توافق كنند و به طور كلّى از معامله منصرف شوند .
( مسألهء 1860 ) ظاهر اين است كه شرط در ضمن عقود جايزه ، از قبيل : عاريه ، وكالت و برخى از اقسام هبه نيز نافذ است . ولى در ايقاعات نافذ نيست ، مگر در موارد خاصّى كه در جاى خود بيان خواهد شد .
* * *
توضيح المسائل (عبادات ومعاملات) (فارسى) — صفحة 382
مساهمون: السيد محمد سعيد الحكيم
ص٣٨٢