فصل دوّم : شرايط خريدار و فروشنده
براى فروشنده و خريدار شرائطى هست ، كه عبارت است از :
1 - بلوغ ، پس معاملهء كودك براى خود صحيح نيست ، اگرچه مميّز باشد و مفهوم خريد و فروش را بداند و بر موارد سود و ضرر آگاه باشد ، بلكه حتماً اذن ولى او در صحّت معاملهء او شرط است .
2 - عقل ، پس معامله ديوانه صحيح نيست .
3 - اختيار ، پس اگر كسى را ديگرى ناگزير به خريد و فروش كرده باشد ، و او قدرت مخالفت نداشته باشد ، معاملهاش باطل است ، ولى اگر بعد راضى شود و بر آن صحّه بگذارد ، معامله صحيح مىشود .
( مسألهء 1731 ) اگر كسى را - به حق - مجبور به معامله كنند ، معامله از اوّل صحيح مىباشد .
( مسألهء 1732 ) اگر صاحب مال را به برخى از خصوصيات معامله مجبور كنند ، مثلًا او را وادار كنند كه به قيمت تعيين شده ، يا در محلّ تعيين شده ، يا در ساعت تعيين شده كالاى خود را بفروشد ، ولى او را به اصل معامله مجبور نكنند ، پس او به همان قيمت تعيين شده ، يا در زمان و مكان تعيين شده ، اقدام به معامله بكند ، معامله صحيح مىباشد .
( مسألهء 1733 ) اگر انسان از روى اضطرار اقدام به معامله مىكند ، ولى كسى او را مجبور به اين معامله نكرده است ، مثلًا براى تأمين درمان مريض ، هزينهء زندگى ، يا دادن باج به ستمگر ، خانهاش را ميفروشد ، معامله صحيح است .