معامله از التزام خود منصرف شود ، معامله محقّق نمى شود ، اگرچه طرف دوّم از انصراف او مطّلع نشود . و در اين صورت ادعاى انصراف او پذيرفته مىشود ، مگر اينكه دروغ بودن ادّعايش معلوم باشد .
( مسألهء 1730 ) معامله بايد قطعى باشد و معاملهء تعليقى صحيح نيست ، و آن اقسامى دارد :
1 ) اگر معامله را به چيزى معلّق كند كه بى گمان حاصل مىشود ، مثلًا در ماه شعبان بگويد : اگر هلال ماه رمضان وارد شود ، من اين كالا را فروختم ، معامله صحيح نيست .
2 ) اگر معامله را به چيزى معلّق كند كه حاصل شدنش معلوم نيست ، مثلًا بگويد : اگر فردا باران ببارد ، من اين كالا را فروختم ، باز هم معامله صحيح نيست .
3 ) اگر معامله را به چيزى معلّق كند كه حاصل است ، ولى او هنگام معامله خبر ندارد ، مثلًا بگويد : اگر زيد مرده باشد ، اين كالا را فروختم و بعد معلوم شود او در آن هنگام مرده بود ، بازهم معامله - بنابر احتياط واجب - صحيح نيست .
4 ) اگر معامله را بر چيزى معلّق كند كه از حصول آن خبر ندارد ، ولى حصول آن شرط صحّت معامله است ، مثلًا بگويد : اگر اين كالا مال من باشد ، آن را فروختم ، در اين صورت معلوم شود كه كالا مالِ او بوده ، معامله صحيح است .
* * *
توضيح المسائل (عبادات ومعاملات) (فارسى) — صفحة 358
مساهمون: السيد محمد سعيد الحكيم
ص٣٥٨